دولت ناتمام | داستان زندگی و ترور محمدعلی رجایی

امروز، ۲۸ مهر، سالروز تولد ستارخان است؛ به همین مناسبت، قسمت دوم و پایانی داستان زندگی سردار ملی را در راوکده منتشر کرده‌ایم. ستارخان با استقبال هزاران نفر وارد تهران شد؛ اما چند ماه بعد، نیروهای همان حکومت مشروطه محل اقامتش را به گلوله بستند. در قسمت پایانی داستان زندگی ستارخان، از محاصره و قحطی تبریز، همراهی باقرخان و جان‌باختن هوارد بسکرویل تا ورود ارتش روسیه، فتح تهران و خروج سردار ملی از آذربایجان می‌گوییم. سپس به ترورهای سیاسی، خلع سلاح مجاهدان و نقش یپرم‌خان در واقعه باغ اتابک می‌رسیم؛ نبردی که ستارخان را با پای زخمی از میدان کنار زد. از همسر و فرزندانش تا علت مرگ و آرامگاهش در باغ طوطی شهرری؛ چرا مردی که برای حفظ مشروطه جنگیده بود، سرانجام مقابل نیروهای همان حکومت قرار گرفت؟

ستارخان سال‌ها قبل از اینکه «سردار ملی» شود، سابقه زندان، درگیری با مأموران قاجار، لوتی‌گری و حتی خدمت برای همان حکومتی را داشت که بعدها مقابلش ایستاد. در این اپیزود، از جوانی پرحاشیه او در امیرخیز تا ورودش به انقلاب مشروطه، همراهی با باقرخان، به توپ بستن مجلس و جنگ تبریز را روایت می‌کنیم؛ تا روزی که در اوج تسلیم شهر، با چند نفر راه افتاد و بیرق‌های سفید را پایین کشید؛ لحظه‌ای که ستارخان را از یک لوتی محلی به «سردار ملی» تبدیل کرد.

بیش از دو دهه است که هیچ تصویر تازه‌ای از مسعود رجوی منتشر نشده؛ اما هنوز پیام‌هایی به نام او انتشار پیدا می‌کند. در این اپیزود، از حکم اعدام و قدرت‌گرفتن او در سازمان مجاهدین خلق تا فرار با بنی‌صدر، رابطه با صدام، مریم رجوی و انقلاب ایدئولوژیک، عملیات فروغ جاویدان و مرصاد و سرانجام معمای زنده یا مرده بودن مسعود رجوی را روایت می‌کنیم؛ همراه با حواشی و روایت‌های بحث‌برانگیز درباره ساختار داخلی سازمان.

جبار باغچه‌بان چگونه از میرزا جبار عسگرزاده به یکی از مهم‌ترین چهره‌های آموزش ناشنوایان ایران تبدیل شد؟ در قسمت دوم، از تأسیس باغچه اطفال و امتحان تاریخی سه کودک ناشنوا تا شیراز و تهران، صفیه میربابایی، الفبای گویای باغچه‌بان، تلفن گنگ و آموزشگاه یوسف‌آباد می‌گوییم؛ روایتی از مردی که با امکاناتی اندک، راهی تازه برای آموزش کودکان ناشنوا ساخت و نامش را در تاریخ آموزش ایران ماندگار کرد.

جبار باغچه‌بان، یا میرزا جبار عسگرزاده، پیش از آنکه نامش با آموزش ناشنوایان ماندگار شود، سال‌هایی پر از رنج را پشت سر گذاشت. در قسمت اول، از کودکی در ایروان و زندان تا وارطان، جنگ، حصبه، آوارگی و مهاجرت به ایران می‌گوییم؛ سال‌هایی که جبار را برای تبدیل‌شدن به یکی از مهم‌ترین چهره‌های تاریخ آموزش ایران ساخت.