فقط پهلوانان، نمی‌میرند

صادق زیباکلامSunday, January 7, 2018

Show Notes

سال‌های 41-40 بود؛ دوران مرحوم دکتر علی امینی، آزادی بالنسبه فضای سیاسی کشور و تحرکات بازار، دانشگاه و جبهه ملی. من پسربچه‌ای 12، 13 ساله بودم. سال اول دبیرستان رهنما در خیابان منیریه تهران. یک‌هفته‌ای می‌شد که بین زنگ تفریح در حیاط مدرسه می‌آمدیم جلوی میله‌های دیوار مدرسه و پیاده‌رو. به‌اصطلاح خودمان شلوغ می‌کردیم و به نفع دکتر مصدق شعار می‌دادیم. چهار، پنج بار این کار را کرده بودیم و اتفاقی نیفتاده بود. شیر شده بودیم؛ و آن روز تعدادمان زیادتر شده بود. اما یک‌باره آقای بهرامی مدیرمان به همراه آقای محسنی ناظممان باعجله آمدند وسط حیاط و چهار نفر از بچه‌ها را به دفتر احضار کردند. من هم جزء احضارشده‌ها بودم. لدی الورود به دفتر هر چهار نفرمان را قطار کردند و به نوبت آقای بهرامی و سپس محسنی شروع کردند به‌ صورت‌هایمان کشیده زدن. دو تا از بچه‌ها بزرگ‌تر بودند و چیزی نمی‌گفتند اما من و پرویز موسسی که کلاس اولی بودیم گریه می‌کردیم و خواهش می‌کردیم ما را ببخشند و دیگر شعار نمی‌دهیم؛ اما آقای بهرامی گفت حالا بهتان نشان می‌دهم، الساعه از کلانتری ماموران می‌آیند و شما اراذل‌واوباش را تحویلشان می‌دهم تا بفهمید که دبیرستان رهنما جای این لات‌بازی‌ها نیست. با گفتن این جملات گریه و عجزولابه من و موسسی بیشتر می‌شد. با گریه التماس می‌کردیم که «آقا تو رو خدا ببخشین، غلط کردیم، نفهمیدیم.» آقای محسنی هم به کمک آقای بهرامی آمد و گفت اگر کلانتری هم شما را ول کند که محال است، اگر زندان نبرندتان که محال است، باید پدرتان بیاید اینجا و پرونده‌هایتان را بزنیم زیر بغلتان و کمترین مجازات شما آن است که از مدرسه اخراج هستید. تصور اینکه پدرم بیاید دفتر مدرسه و بفهمد من چه کرده‌ام برایم از کلانتری به‌مراتب هولناک‌تر بود. با مطرح‌شدن آمدن پدرم به مدرسه کارم دیگر از عجزولابه و التماس گذشته بود. بی‌اختیار دست به دامان آقای عقدایی دبیر فقه مان شدم. فکر می‌کنم تن صدا و عجزولابه‌ام آن‌قدر سوزناک می‌بود که آقای عقدایی به فکر وساطت می‌افتد. به مدیرمان می‌گوید عجالتاً به کلانتری اطلاع ندهید که پرونده برایشان درست نشود. اما آقای بهرامی ول کن نبود و گفت من باید از این الواط سرمشقی بسازم برای بچه‌های دیگر که دیگر هوس این... خوردن‌ها را نکنند. بعد به ما گفت می دونید اگر به اعلیحضرت شاهنشاه، به پدر تاجدارمان اطلاع دهند که شما چه‌حرف‌های خائنانه زده‌اید، چه بلایی سرتان می‌آورند؟ می دونید پدرانتان را هم خواهند برد به کلانتری، چون ما که به شما این چرندیات را یاد ندادیم و در خانه این حرف‌های خائنانه را یاد داده‌اند. یک ایرانی باشرف و وطن‌پرست برایش اعلیحضرت، خاک ایران و پرچم سه رنگمان اول و آخر است و اصلاً باید شرم کند که نام افراد خائن را ببرد. سخنان او را از فرط ترس‌ولرز درست نمی‌فهمیدم. از شدت ترس یادم رفته بود که نام چه کسانی را در حیاط شعار داده بودیم. دکتر مصدق را یادم می‌آمد اما از شدت ترس هیچ‌چیز دیگری یادم نمی‌آمد. آقای محسنی با عصبانیت رو به ما کرد و گفت اصلاً شماها این حرف‌هایی را که می‌زدید، معنی‌اش را می‌فهمیدید؟ خواستم بگویم نه، اما سیلی محکم آقای محسنی زبانم را بند آورد. خودش ادامه داد که مثلاً همین‌که داد می‌زدید مثل اراذل‌واوباش که «آقای ایران کیه، غلامرضای تختیه» اصلاً شما می دونین تختی کیه؟ خجالت نمی‌کشید مثل الواط‌ها اسم یک کشتی‌گیر را داد می زنین؟ ما در سکوت کامل بودیم و به سرنوشت نامعلوممان فکر می‌کردیم که یک‌مرتبه آقای بهرامی با نواختن یکسری کشیده‌های جدید به ما گفت؛ چرا لال شده‌اید...ها، چرا الآن دیگه داد نمی زنین واسه یک کشتی‌گیر لات؟ چرا حرف نمی زنین، اون لات چاله میدونی حالا سیاسی شده؟ اون خاک زیر پای اعلیحضرت هم نمیشه، اون مرتیکه اصلاً سواد نداره. شما الدنگ‌ها می دونین اون چند کلاس درس خونده؟ من بی‌اختیار گفتم نه آقا. آقای بهرامی کشیده دیگری زد به صورتم و گفت خب پدر... یک آدم بی‌سواد که اگر درس‌خوانده بود، اگر دکتر و مهندس بود لااقل آدم دلش نمی‌سوخت. تو... به همراه چند تا... بدتر از خودت آن‌وقت هوار می کشین که «آقای، آقاها کیه»، «هوار می کشین که «یک بی‌سواد آقای ایرانه.» با عصبانیت مثل شیر می‌غرید و به من می‌گفت صدای گریه تو ببر و حرف بزن. چرا برای یک بی‌سواد شعار می دادین. چرا می‌گفتین یک بی‌سواد آقای ایرانه؟ بعد یک‌مرتبه یقه مرا گرفت و درحالی‌که آن را محکم می‌کشید گفت اگر حرف نزنی می‌کشمت. خودم با دستای خودم خفه‌ات می‌کنم. چرا به یک بی‌سواد می‌گفتی آقای… Hosted on SHENOTO

More from صادق زیباکلام

May 7, 2022

کتاب صوتی «شاه کشتار نکرد» - بخش سی و دوم و پایانی

معرفی کتاب“شاه کشتار نکرد” با صدای نویسنده: صادق زیباکلام انتخاب و تدوین موسیقی: پیروز ارجمند [برگرفته از اپرای مانا و مانی اثر حسین دهلوی] رهبر ارکستر: علی رهبری ارکستر فیلارمونیک براتیسلاوا، اسلواکی انتشارات کانال یک - انتشارات شرکت کتاب لس آنجلس آمریکا | فوریه ۲۰۲۲ چرانوشتن پیرامون محمدرضا شاه پهلوی دشواراست؟ نوشتن پیرامون ایران قبل ازانقلاب امربسیاردشواری است ونوشتن پیرامون پهلوی‌ها دشوارتر.همه‌مان مملو از احساسات وبغض وکینه‌های سیاسی هستیم وکمتر جایی برای انصاف وجود دارد. نظام بعدازانقلاب ۴۳ سال بجز تخریب ونفیِ پهلوی‌ها مطلبِ دیگری درمورد آنان نگفته و ننوشته. از آموزش و پرورش ابتدایی تا دبیرستان و دانشگاه، همایشهایِ ملّی و بین‌المللی فیلم‌های سینمایی وسریال‌هایِ تلویزیونی، یکسره درتخریب پهلوی هاست. هرچه کرده‌اند خراب بوده و نادرست. بقدرت رسیدن شان هم بکمک غربی‌ها بوده و بالطبع هرچه کرده‌اند درجهت خدمت به بیگانگان. مخالفین و میهن‌پرستان را هم سرکوب کردند و بالاخره در دوران انقلاب هم از کشته پشته ساختند اما عزم و ارده مردم سرانجام بر آنها وحامیان غربی‌شان پیروز شد. این چکیده روایت ۵۷سال تاریخ پهلوی ها ازسوی نظام اسلامی است. یک سطر، یک پاراگراف هم مطلب مثبت درمورد آنان وجود ندارد. هرچه هست تخریب و نفی است. نه فقط پیرامونِ عملکردشان درجایگاهِ قدرت، بلکه ازنظرفردی هم تلاش شده آنان را شخصیت‌های فاسد، خودخواه و عیاش نشان دهند. امّا "از قضا سرکنگبین صفرا فزوده" و تبلیغاتِ جمهوری اسلامی نتیجه عکس داده. برای نخستین باردراعتراضات دیماه۹۶عبارت "رضاشاه روحت شاد" توسط معترضین سرداده شد. بعد بتدریج نوبت به محمدرضاشاه پهلوی رسیده و از او هم تجلیل میشود. حاجت به گفتن نیست که این تغییردرنتیجه آگاهی و مطالعه ازعملکرد پهلوی ها اتفاق نیفتاده. جامعه ما در علوم انسانی عقب مانده‌تر از آنست که ازطریقِ مطالعه به آگاهی‌های تازه‌ایی برسد. بعلاوه بجز آثاریکسویه نظام، منابعِ دیگری نبوده. این تغییر درحقیقت معلول سرخوردگیِ نسل‌های بعد ازانقلاب ازعملکرد نظام است که پهلوی‌ها را برای‌شان تبدیل به اسطوره نموده. برخی از رسانه‌های فارسی زبان هم که روی دیگرِ سکه صداوسیما هستند فرصت را غنیمت شمرده و با سوارشدن بر رویِ امواجِ بغض و کینه سیاسی مردم نسبت به نظام از آبِ گل آلود ماهی گرفته و با پوشاندنِ لباسِ تقدّس به پهلوی‌ها، تاریخ را بشکل دیگری تحریف نمایند. من مدعی نیستم که توانسته ام این کتاب را مصون ازجهت گیریهای سیاسی رایج میان ایرانیان تدوین نمایم.فقط میتوانم بگویم سعی کرده ام حتی الامکان آنرا ازباورهاوگرایشات سیاسی ام دور نگه دارم. Hosted on SHENOTO

May 1, 2022

کتاب صوتی «شاه کشتار نکرد» - بخش سی و یکم

May 1, 2022

کتاب صوتی «شاه کشتار نکرد» - بخش سی ام

Apr 27, 2022

کتاب صوتی «شاه کشتار نکرد» - بخش بیست و نهم

Apr 27, 2022

کتاب صوتی «شاه کشتار نکرد» - بخش بیست و هشتم

See all episodes →