پادکست پرچم سفید

استینگر و چرخش جنگ - پرونده جنگ افغانستان - قسمت ۶

پادکست پرچم سفید

Show Notes

۲۵ سپتامبر ۱۹۸۶. ارتفاعات نزدیک جلال‌آباد. مهندس برقی به نام «انجنیر غفار»، موشک دوش‌پرتاب استینگر را روی شانه می‌گذارد. در عرض دو دقیقه، سه هلیکوپتر می-۲۴ هایند سرنگون می‌شوند. این، روایت کلاسیک «استینگر شوروی را شکست داد» را آغاز کرد. اما حقیقت، پیچیده‌تر است. قسمت ششم پرونده «جنگ افغانستان» در پادکست پرچم سفید: سه سالی که در آن، گورباچف از «زخم خونین» سخن گفت، ریگان فرمان NSDD-166 را امضا کرد، و یک سلاح کوچک، تصمیمی که از قبل گرفته شده بود را تسریع کرد.

منابع پیشنهادی و استفاده‌شده کتاب‌ها Thomas Barfield، Afghanistan: A Cultural and Political History، Princeton University Press، ۲۰۱۰؛ فصل‌های ۴ و ۵. Amin Saikal، Modern Afghanistan: A History of Struggle and Survival، I.B. Tauris، ۲۰۰۴؛ فصل‌های ۳ تا ۵. Louis Dupree، Afghanistan، Princeton University Press، ویرایش ۱۹۸۰؛ فصل‌های مربوط به «دهه‌ی دموکراسی». Gilles Dorronsoro، Revolution Unending: Afghanistan, 1979 to the Present، Columbia University Press، ۲۰۰۵؛ فصل‌های مقدماتی. David Edwards، Before Taliban: Genealogies of the Afghan Jihad، University of California Press، ۲۰۰۲. Henry Bradsher، Afghan Communism and Soviet Intervention، Oxford University Press، ۱۹۹۹؛ فصل‌های ۱ و ۲. Anthony Arnold، Afghanistan's Two-Party Communism: Parcham and Khalq، Hoover Institution Press، ۱۹۸۳. Olivier Roy، Islam and Resistance in Afghanistan، Cambridge University Press، ۱۹۸۶؛ فصل‌های نخستین. Steve Coll، Ghost Wars: The Secret History of the CIA, Afghanistan, and Bin Laden، Penguin، ۲۰۰۴؛ فصل‌های ۱ و ۲. Ahmed Rashid، Taliban: Militant Islam, Oil and Fundamentalism in Central Asia، Yale University Press، ۲۰۰۰؛ فصل‌های پس‌زمینه‌ای. مقالات و پژوهش‌ها Anatoly Dobrynin، In Confidence: Moscow's Ambassador to America's Six Cold War Presidents، Random House، ۱۹۹۵؛ بخش‌های مربوط به دوره‌ی داوود. Conor Tobin، «The Myth of the 'Afghan Trap': Zbigniew Brzezinski and Afghanistan, 1978–1979»، Diplomatic History، ۲۰۲۰. Vasiliy Mitrokhin، The KGB in Afghanistan؛ Cold War International History Project Working Paper. آرشیوها و منابع نهادی National Security Archive، دانشگاه جرج واشنگتن؛ مجموعه‌ی «Afghanistan: The Making of US Policy, 1973–1990». Wilson Center Digital Archive؛ اسناد ترجمه‌شده‌ی پولیت‌بورو شوروی درباره‌ی افغانستان. آرشیو ارتباطات سفارت آمریکا در کابل، ۱۹۷۳ تا ۱۹۷۸؛ اسناد منتشرشده بر اساس قانون آزادی اطلاعات (FOIA). منابع تکمیلی مستند BBC، Afghanistan: The Great Game، محصول ۲۰۱۲؛ قسمت‌های ۲ و ۳. آرشیو تلویزیون ملی افغانستان (RTA) از دهه‌های ۱۹۶۰ و ۱۹۷۰. داود ملکیار، داود خان و فروپاشی جمهوری؛ به‌عنوان منبع فارسیِ مکمل. مرکز مطالعات و پژوهش‌های افغانستان (Centre for Afghanistan Policy Studies — CAPS)؛ اسناد مربوط به دوران ظاهرشاه و داوود.

اگر همراه و همداستان مایید، ما را در معرفی به مخاطبان در این پلتفرم و پلتفرم های داخلی یاری کنید. برای حمایت مالی ما در ایران می‌توانید از لینک زیر استفاده کنید: https://donito.me/ehsantarighat و برای حمایت مالی خارج از ایران از لینک زیر: https://ko-fi.com/ehsantarighat Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.

More from پادکست پرچم سفید

Oct 21, 2026

در ۲۰ ژانویه ۲۰۰۹، باراک اوباما تحلیف شد و وعده داد «جنگ ضروری» افغانستان را پیروز شود. در ۲ مه ۲۰۱۱، در ایبت‌آباد پاکستان، اسامه بن لادن کشته شد. در ۲۸ دسامبر ۲۰۱۴، آخرین پرچم رزمی ایساف در کابل پایین آمد. در فاصله‌ی این پنج سال و یازده ماه، آمریکا حداکثر تلاش خود را برای پیروزی کرد. اما در پایان، طالبان قوی‌تر از همیشه بودند. این، قسمت ۱۴ پرونده‌ی جنگ افغانستان است: داستان شش سالی که در آن، یک ابرقدرت در اوج قدرت خود، اعتراف کرد به محدودیت‌هایش.

Oct 18, 2026

در ۲۰۰۱، طالبان در ۹۰ روز سقوط کردند. در ۲۰۰۸، در ۹۰۰ روز برگشتند. در فاصله‌ی این دو، آمریکا به عراق رفت، افغانستان فراموش شد، و در سایه‌ی این فراموشی، در شهر کویته‌ی پاکستان، یک شورای کوچک از فرماندهان شکست‌خورده، در حال ساختن «حکومت در تبعید» بود. این، قسمت ۱۳ پرونده‌ی جنگ افغانستان است: شکست بریتانیا در ساونک، خشم کانادا در پنجوایی، انفجار سفارت هند در کابل، ترور بی‌نظیر بوتو در راولپندی، و مرگ ملا داداالله — سال‌هایی که در آن، یک جنگ "فراموش‌شده" تبدیل شد به طولانی‌ترین جنگ تاریخ آمریکا.

Oct 14, 2026

۱۲ دسامبر ۲۰۰۱. در ارتفاعات سفیدکوه، گری برنتزن، فرمانده میدانی سیا، در یک تله‌گرام به ستاد CENTCOM نوشت: «اگر اکنون ۸۰۰ تفنگدار دریایی داشته باشیم، بن لادن را می‌گیریم.» درخواست رد شد. پنج روز بعد، بن لادن به وزیرستان فرار کرد. در همان روزها، در بن، حامد کرزای به‌عنوان رئیس اداره موقت انتخاب شد. در آوریل ۲۰۰۲، ظاهرشاه پس از ۲۹ سال تبعید بازگشت. در ۲۰ مارس ۲۰۰۳، آمریکا به عراق حمله کرد. قسمت ۱۲ پرونده «جنگ افغانستان» در پادکست پرچم سفید: روایت سه سالی که در آن، در ظاهر همه چیز پیش می‌رفت، اما در پشت پرده، شکست در حال شکل‌گیری بود.

Oct 11, 2026

ساعت ۸:۴۶ صبح ۱۱ سپتامبر ۲۰۰۱. هواپیمای American Airlines Flight 11 به برج شمالی مرکز تجارت جهانی فرود می‌آید. در ۹۰ دقیقه، ۲۹۷۷ کشته. در ۹۰ روز بعد، آمریکا با ۱۲۰ مأمور سیا، چند تیم نیروهای ویژه، و بمب‌افکن‌های B-52، طالبان را برانداخت. در ۲۵ نوامبر، در قلعه جنگی، جانی مایکل اسپن، اولین تلفات آمریکایی جنگ. در ۷ دسامبر، ملا عمر با موتورسیکلت از قندهار فرار کرد. در همان دسامبر، در تورا بورا، بن لادن گریخت. قسمت ۱۱ پرونده «جنگ افغانستان» و آغاز فصل چهارم: روایت ۹۰ روزی که جنگی ۲۰ ساله را تعریف کرد.

Oct 7, 2026

در دسامبر ۱۹۹۴، طالبان ۲۵ هزار جنگجو در قندهار داشت. در سپتامبر ۱۹۹۶، حکومت کابل را گرفت. در آوریل ۲۰۰۱، در پارلمان اروپا، احمد شاه مسعود هشدار داد: «در شش ماه، حمله‌ای علیه غرب رخ خواهد داد.» در ۹ سپتامبر ۲۰۰۱، دو روز قبل از ۱۱ سپتامبر، بمبی در یک دوربین فیلم‌برداری در پنجشیر منفجر شد. مسعود کشته. قسمت دهم پرونده «جنگ افغانستان» در پادکست پرچم سفید و پایان فصل سوم: روایت شش سالی که در آن طالبان امارت اسلامی را تأسیس کرد، بن لادن از سودان به جلال‌آباد آمد، و در پایان، آخرین مانع داخلی طالبان، دو روز قبل از ۱۱ سپتامبر، حذف شد.

See all episodes →