Crazy Nauka

183. Seria o tabu: biologia kazirodztwa i chowu wsobnego

Crazy Nauka

Show Notes

Czy kategoryczny zakaz kazirodztwa, obecny w wielu kulturach, ma uzasadnienie biologiczne? Jakie faktyczne szkody wyrządza chów wsobny? Przed Wami pierwsza część naszego minicyklu na temat tabu.

Posłuchajcie!

Zapraszamy również do naszej nowej serii wideopodcastów, przygotowywanej dla Polskiego Radia, pt. “Co poszło nie tak”. Mówimy w niej o katastrofach, które wstrząsnęły światem, a naszej narracji towarzyszą archiwalne nagrania z przepastnych zasobów Polskiego Radia! https://www.youtube.com/watch?v=HmwYWaBjShk

https://open.spotify.com/show/3Bf6udAmvvMUYtjcgC9z1c?si=e7ed38d0f4ee484c&nd=1&dlsi=d4eca8e640224aa8

Zachęcamy też do posłuchania naszej serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac

Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynauka

Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka

A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109

Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy http://m.in. z tych źródeł: Mechanizm i genetyka populacyjna https://www.duckdna.org/syllabi/core/articles/03_Charlesworth_Willis_2009_nrg2664.pdf https://www.nature.com/articles/nrg.2017.109 https://researchportal.murdoch.edu.au/esploro/outputs/journalArticle/The-costs-of-human-inbreeding-and/991005542790107891 https://arxiv.org/pdf/1407.7518 https://fenix.ciencias.ulisboa.pt/downloadFile/1688987299228277/Hedrick,%20Garcia-Dorado%20-%202016%20-%20Understanding%20Inbreeding%20Depression,%20Purging,%20and%20Genetic%20Rescue.pdf https://www.nature.com/articles/s41467-020-14803-1

Ryzyko u ludzi https://bradscholars.brad.ac.uk/entities/publication/640726cd-cd59-409b-88bc-3e9d64f5d09d https://borninbradford.nhs.uk/our-impacts/publications/cousin-marriage-and-congenital-anomalies-in-a-multiethnic-birth-cohort/ https://public.3.basecamp.com/p/4g7LKjFpSURQLQTSJu1KzD4H/attachments/9465d50c-c180-11ef-a4f3-f28505eae2ff/download/genetic-counseling-screening-consanguineous.pdf https://karger.com/hhe/article-abstract/21/2/108/158742/A-Study-of-Children-of-Incestuous-Matings https://www.nature.com/articles/nature14618 https://eprints.gla.ac.uk/202153/ https://pure.eur.nl/en/publications/consanguineous-marriages-pearls-and-perils-geneva-international-c/ https://reproductive-health-journal.biomedcentral.com/articles/10.1186/1742-4755-6-17 https://iusnovum.lazarski.pl/iusnovum/article/download/1304/626/824

Przypadki ludzkie https://www.plosone.org/article/info%3Adoi%2F10.1371%2Fjournal.pone.0005174 https://www.nature.com/articles/hdy201325 https://doaj.org/article/d50ec1936127464b8c6cbd43f1586d72 https://web.stanford.edu/~scheidel/incest.htm https://afanporsaber.com/wp-content/uploads/2010/03/Ancestry-and-Pathology-in-King-Tutankhamuns-Family.pdf https://www.research.ie/what-we-do/loveirishresearch/blog/first-degree-incest-in-early-ireland-ancient-genomes-uncover-a-dynastic-elite-in-irish-passage-tomb-societies/ https://www.nature.com/articles/s42003-025-09194-2 https://ideas.repec.org/a/nat/natcom/v12y2021i1d10.1038_s41467-021-25289-w.html https://research.uni-luebeck.de/en/publications/the-complete-genome-sequence-of-a-neanderthal-from-the-altai-moun/ https://www.nybooks.com/articles/1997/03/06/outcasts-of-the-islands/ https://news.osu.edu/study-darwin-was-right-to-worry-that-marriage-to-his-cousin-affected-his-offspring/ https://darwin-online.org.uk/converted/Ancillary/1870_parliament_A292.html https://www.mun.ca/biology/scarr/Rogaev_et_al_2009_Science%20326,817.pdf

Zwierzęta https://digitalcommons.mtu.edu/michigantech-p/6022 https://digitalcommons.mtu.edu/michigantech-p/9890 https://nsuworks.nova.edu/cnso_bio_facarticles/455 https://www.mdpi.com/1424-2818/15/3/399 https://projekty.ncn.gov.pl/opisy/57795

More from Crazy Nauka

Oct 13, 2026

Nie tworzyli ceramiki, chociaż tam, skąd przybyli, była ona dobrze znana. Domy budowali okrągłe - dokładnie takie jak w wielu miejscach świata przed tysiącami lat. W wiosce na wzgórzu żyli przez długie 1500 lat, a potem ją porzucili - bez paniki, z rozmysłem. I dlatego dziś wiemy, jak żyli i Wam o tym opowiadamy w wyjątkowym odcinku, który nagraliśmy - i sfilmowaliśmy - dla Was w terenie, w neolitycznej wiosce Chirokitia na Cyprze.

Oct 7, 2026

Opowiadamy o tajemniczej śmierci pracownicy rosyjskiego laboratorium przeciwdżumowego, o której wiadomo, że prowadziła badania nad pałeczką dżumy. Objęciu izolacją i kwarantanną kilkuset osób z jej otoczenia. O rosyjskich oficjalnych deklaracjach, zwyczajowo wiarygodnych: “U nas dżumy niet” i o reakcjach WHO i ECDC. Oraz o tym, gdzie w rosji, poza laboratorium w Irkucku, kryje się dżuma i czy może nam zagrozić.

Sep 29, 2026

Na Atlantyku, na którym o tej porze roku zwykle powstaje kilka huraganów, nie narodził się ani jeden. W tym samym czasie wschodni Pacyfik zdominowały aż trzy huragany najwyższej, piątej kategorii. Jednocześnie wielkie fale niszczą oba wybrzeża Ameryki Północnej. O co tu właściwie chodzi?Oraz opowieść o rewolucyjnym sposobie odczytywania zwojów papirusów, które zostały zwęglone podczas wybuchu Wezuwiusza w I n.e., a do ich rozszyfrowania konieczne było stworzenie własnego zwoju i spalenie go w piecu.

Sep 23, 2026

Każdy dom ma własny zapach – choć jego mieszkańcy zwykle przestają go zauważać. Skąd bierze się ta charakterystyczna mieszanka? Dlaczego po powrocie z urlopu nagle czujemy tę woń? I co właściwie tworzy ten tak dobrze znany zapach klatki schodowej w starym bloku? Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!

Sep 15, 2026

Pisuar dostał w tym roku Ig Nobla z fizyki - za zapobiegający rozpryskom kształt wyprowadzony z równania różniczkowego. Opowiadamy, po co naukowcy zbudowali maszynę do sikania, dlaczego mężczyźni celują w muchy i jak doszło do tego, że w ciągu ostatnich 70 lat aż trzykrotnie wynaleziono “od nowa” pisuar dla kobiet.

See all episodes →