فکت‌نامه  | Factnameh

کلنگ، سپاه، اسپوتنیک

فکت‌نامه | Factnameh

Show Notes

در قسمت ۲۷۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره «کوه کلنگ» که این روزها نامش در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی زیاد تکرار می‌شود، صحبت می‌کنیم. خسارت‌های نیروی دریایی جمهوری اسلامی ایران در جنگ ۴۰ روزه موضوع دیگری است که به آن پرداخته‌ایم. در ادامه، عملکرد بخش فارسی اسپوتنیک روسیه بویژه در مورد اعتراضات دی‌ماه و جنگ و تنش‌های ماه‌های اخیر را مرور می‌کنیم. تصمیم جدید بریتانیا برای مقابله با فعالیت‌های مرتبط با سپاه، به شکلی غیردقیق در برخی رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی بازتاب پیدا کرد که در این قسمت درباره آن توضیح داده‌ایم. چند تجمع پراکنده در ایران موجب شده ویدیوهایی قدیمی با ادعای شروع اعتراضات در پاساژ علاءالدین و مجتمع چارسوی تهران منتشر شود که ما آن‌ها را فکت‌چک کردیم. همزمان با پایان جام جهانی فوتبال، ادعاهای تازه‌ای در شبکه‌های اجتماعی منتشر شد که موضوع چند فکت‌چک دیگر این اپیزود هستند. از تصویر منتسب به یک لانچر در بیمارستانی در اهواز و عکس پرحاشیه یک مجری صداوسیما، تا چند ویدیوی منسوب به حملات اخیر ایران، سوژه فکت‌چک‌های مرتبط با رویدادهای اخیر ایران هستند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

00:00:59 مقدمه 00:03:17 درباره تاسیسات «کلنگ کوه» در نزدیکی نطنز چه می‌دانیم؟ 00:08:28 خسارت‌های نیروی دریایی ایران در جنگ ۴۰ روزه 00:12:23 اسپوتنیک فارسی؛ از سلاح اتمی و تئوری توطئه تا جانشینی و جنگ 00:25:30 آیا سپاه در «فهرست تروریستی بریتانیا» قرار گرفته است؟ 00:29:39 ویدیوی اعتراضات در چارسو، بازار موبایل و علاءالدین، قدیمی است 00:32:38 ادعای دست ندادن یامال با ترامپ نادرست است 00:34:22 ویدیوی منتسب به پرچم فلسطین در جشن قهرمانی اسپانیا 00:36:20 صداوسیما ویدیوی مصاحبه با ریوالدو را دستکاری نکرده است 00:37:58 تصویر ساختگی منتسب به لانچر در بیمارستان بقایی اهواز 00:40:30 تصویر نادرست منتسب به مجری مسلح صداوسیما 00:42:10 انتساب تصویر یک ناو بازنشسته به ناو آبراهام لینکلن 00:43:34 ویدیوی منتسب به حمله به فرودگاه کویت، قدیمی است 00:44:36 ویدیوی قدیمی منتسب به حمله ایران به آرامکو و فرودگاه ابها 00:45:31 انتساب تصاویر قدیمی و بی‌ربط به حمله ایران به بندر جبل‌علی 00:46:40 انتساب ویدیوی اوکراین، به انفجار پل ملک فهد عربستان 00:48:46 کامنت‌ها

پادکست فکت‌نامه را فرهاد و رضا اجرا می‌کنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکت‌نامه‌اند. گفت‌وگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاش‌های تیم فکت‌نامه برای درستی‌سنجی خبرها و نقل‌قول‌های سیاسی،‌ اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیه‌کننده پادکست است. پادکست فکت‌نامه را می‌توانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشن‌های پادکست دریافت کنید. فهرست فکت‌چک‌ها و پیوند‌هایی که در این قسمت به آنها اشاره می‌کنیم یا در این هفته در سایت فکت‌نامه منتشر کرده‌ایم: فهرست و تعریف نشان‌های فکت‌نامه ویدئوهای آموزشی مکتب‌خانه لینک سابستک فکت‌نامه درباره تاسیسات «کلنگ کوه» در نزدیکی نطنز چه می‌دانیم؟ درباره خسارت‌های نیروی دریایی ایران در جنگ ۴۰ روزه چه می‌دانیم؟ اسپوتنیک فارسی؛ از سلاح اتمی و تئوری توطئه تا جانشینی و جنگ آیا سپاه پاسداران در «فهرست تروریستی بریتانیا» قرار گرفته است؟ ویدیوهای اعتراضات در چارسو، بازار موبایل و علاءالدین، قدیمی است ادعای دست ندادن یامال با رئیس‌جمهور آمریکا نادرست است ویدیوی منتسب به گرداندن پرچم فلسطین در جشن قهرمانی اسپانیا صداوسیما ویدیوی مصاحبه با ریوالدو را دستکاری نکرده است تصویر ساختگی منتسب به وجود لانچر در بیمارستان بقایی اهواز تصویر نادرست منتسب به المیرا شریفی‌مقدم مجری صداوسیما انتساب تصویر یک ناو بازنشسته‌شده به ناو آبراهام لینکلن ویدیوی قدیمی منتسب به حمله و نابودی فرودگاه کویت ویدیوی قدیمی منتسب به حمله ایران به آرامکو و فرودگاه ابها ویدیوی منتسب به حمله ایران به بندر جبل‌علی قدیمی و بی‌ربط است انتساب ویدیوی قدیمی اوکراین به انفجار پل ملک فهد عربستان کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کست‌باکس

More from فکت‌نامه | Factnameh

Oct 19, 2026

آیا می‌دانستید تعداد «دانشگاه‌های معتبر» در ایران از تعداد کل دانشگاه‌ها در بریتانیا، آلمان، کانادا و بسیاری از کشورهای توسعه‌یافته بیشتر است؟ آیا می‌دانستید در بودجه سالانه بیش از ۱۷۵ دانشگاه و مرکز تحقیقاتی ردیف بودجه ثابت دارند؟ آیا می‌دانستید نسبت بودجه وزارت علوم و دانشگاه‌ها به ازای هر دانشجو، سه‌ونیم برابر بودجه آموزش و پرورش به ازای هر دانش‌آموز است؟در سی‌امین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه»، با نگاهی انتقادی سراغ دانشگاه‌ها و آموزش عالی در ایران رفته‌ایم.هزارداستان بودجه در کست‌باکسپادکست هفتگی فکت‌نامه در کست‌باکسهزارداستان بودجه در سایت رادیو فرداقانون بودجه ۱۴۰۵

Oct 16, 2026

در قسمت ۲۹۱ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا درباره ماجرای طاعون در روسیه و ادعاهایی که درباره آن مطرح شده، توضیح می‌دهیم. مصاحبه یک نماینده مجلس درباره اعطای ۱۱۰ هکتار از زمین‌های چابهار به افغانستانی‌ها جزو پرواکنش‌ترین موضوعاتی بود که در هفته گذشته بررسی کردیم. دو تصویر از کتاب‌هایی با نقشه «جهان ترک» که در ترکیه به چاپ رسیده، حاشیه‌هایی ایجاد کرده است. در این قسمت توضیح داده‌ایم که ماجرای این کتاب‌ها چیست. واکنش گمراه‌کننده عباس عراقچی به فهرست تازه هواگردهای آسیب‌دیده آمریکا، موضوع دیگری است که به آن پرداخته‌ایم. در ادامه این قسمت، درباره عکس‌هایی توضیح داده‌ایم که از سقوط بوستر یک موشک پدافندی در منطقه‌ای مسکونی در قشم منتشر شده بود. در روزهای اخیر ادعاهای نادرست متعددی درباره اعتراضات فرانسه به شکل گسترده در ایران منتشر شده و در این اپیزود چندین مورد آن را مرور می‌کنیم.

Oct 9, 2026

در قسمت ۲۹۰ پادکست هفتگی فکت‌نامه ابتدا به بررسی نامه‌ای می‌پردازیم که با استناد به آن ادعا شده مجوز کشتار و توزیع گوشت اسب و الاغ و قاطر در ایران صادر شده است. تورم مواد خوراکی در ایران همچنان بحرانی است. در این قسمت توضیح داده‌ایم که آمارهای رسمی درباره وضعیت شهریور چه می‌گویند. انتشار اخبار و تصاویر منتسب به توقیف یک شناور زیرآبی بی‌سرنشین در ایران، موضوع یکی از مقاله‌هایی است که این هفته مرور می‌کنیم. انتصاب احسان خاندوزی به سمت رئیس کارگروه بررسی‌های اقتصادی دفتر رهبر جمهوری اسلامی، دلیلی شد تا کمی درباره دیدگاه‌های اقتصادی این وزیر سابق اقتصاد صحبت کنیم. ایران‌اینترنشنال گزارشی درباره یک جاسوس موساد در ایران منتشر کرده، اما برخی درباره فرد مورد اشاره در ایران گزارش برداشت اشتباهی داشته‌اند، که درباره آن توضیح می‌دهیم. بروز اعتراضات در فرانسه و نگرانی از شیوع احتمالی طاعون در روسیه، بهانه انتشار ادعاهای نادرستی شده که چند مورد آن را در این اپیزود مرور خواهیم کرد. ادعاها درباره کشته‌شدن دومین خواهر عباس عراقچی، انتساب یک ویدیو به برخوردهای جدید گشت ارشاد و ویدیویی که با ادعای حمله شیمیایی تازه به مدارس تهران منتشر شده، سوژه‌های فکت‌چک‌های کوتاه این هفته‌اند.

Oct 5, 2026

در شبکه‌های اجتماعی و رسانه‌ها مطالب زیادی درباره رویداد «سوپرال‌نین‌یو» (ال‌نینو) و تاثیر آن در افزایش بارش‌ها و احتمال وقوع سیل و رویدادهای شدید آب‌وهوایی منتشر می‌شود.در بیست و نهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، به بهانه این اخبار، سراغ موضوع «مدیریت بحران‌» در بودجه رفتیم تا به این سوال پاسخ دهیم که ایران چقدر آماده رویارویی با بحران‌های طبیعی است؟البته پیش از آن، به این مساله هم اشاره کردیم که در میان این‌ همه مساله و بحران، وسط جنگ، تنگه هرمز، محاصره اقتصادی، ممنوعیت پرواز، قیمت دلار و …، حالا چرا سوپرال‌نین‌یو؟هزارداستان بودجه در کست‌باکسپادکست هفتگی فکت‌نامه در کست‌باکسهزارداستان بودجه در سایت رادیو فرداقانون بودجه ۱۴۰۵

Oct 2, 2026

در قسمت ۲۸۹ پادکست هفتگی فکت‌نامه، به بررسی بخشی از اظهارات و ادعاهای پزشکیان درباره اعتراضات دی‌ماه می‌پردازیم که در مصاحبه با فاکس‌نیوز مطرح کرده بود. در ادامه، آمارهایی از سعید لیلاز با ادعای بی‌تاثیر بودن جنگ بر اقتصاد کشور را بررسی و مرور می‌کنیم. محسن رضایی در گفت‌وگویی تلویزیونی، چند ادعای نظامی مطرح کرده که عمدتا نادرست هستند یا دست‌کم نیاز به توضیح دارند. چند مورد از این ادعاها را بررسی کرده‌ایم. ادعایی درباره خرید یک کارخانه آلمانی از سوی مجتبی خامنه‌ای و نیز تکرار ادعای ثبت‌نام ۳۰ میلیون نفر در «پویش جانفدا» در پیام منتسب به مجتبی خامنه‌ای، سوژه‌های دیگر این اپیزود هستند. ویدیو و ادعای آزادی امیر تتلو، یک عکس معروف اما دستکاری‌شده از دوران پهلوی، ویدیوی منتسب به پرتاب تخم‌مرغ به خودروی پزشکیان و قصه‌ها و ادعاها درباره یک خلبان زن ایرانی‌تبار ارتش آمریکا، موضوعات فکت‌چک‌های کوتاهی‌اند که در این قسمت مرور می‌کنیم.

See all episodes →