کتابخوانی

کتابخوانی «امپراتوری‌ها و آنارشی‌ها: تاریخچه مختصر نفت در خاورمیانه» با فریدون مجلسی

کتابخوانی

Show Notes

نفت: بازیگر اصلی کتاب «امپراتوری‌ها و آنارشی‌ها» نفت را به‌عنوان بازیگر اصلی در سیاست کشورهای خاورمیانه مورد واکاوی قرار می‌دهد و تاریخچه مختصر نفت در خاورمیانه را روایت می‌کند. فریدون مجلسی، دیپلمات سابق و نویسنده و مترجم، در بررسی و تحلیل این کتاب، معتقد است این کتاب از منظر ما ایرانی‌‌ها بسیار جالب است و با برقراری پیوند میان وقایع سیاسی ایران و جهان، امکان درک عمیق‌تری از تاریخ نفت در ایران را فراهم می‌کند. «نفرین نفت» یا «پارادوکس ثروت» عبارتی‌اند که اغلب دربارۀ تجربۀ کشورهای نفت‌خیز، نه‌تنها در مفهوم اقتصادی که در مسائل سیاسی‌امنیتی و اجتماعی نیز مطرح است. درواقع، بخش زیادی از ثروت نفتی به سمت نخبگان قدرتمند سرازیر شده و انگیزۀ توسعۀ دیگر منابع درآمد را کاهش داده است. بااین‏حال، برخی کشورها سعی کرده‌اند با توزیع مجدد ثروت از طریق طرح‏های رفاهی سخاوتمندانه و تنوع بخشیدن به اقتصاد خود، به این مسائل هم بپردازند. اما موضوع بسیار فراتر از اینهاست. امروزه پدیدۀ نفت در قالب پدیده‏ای خوب یا بد ساختارهای سیاسی خاورمیانه را شکل داده است، هرچند برای برخی کشورهای نفت‌خیز رفاه و قدرت به ارمغان آورده و آنها را به ردۀ کشورهای طرازاول رسانده و چنان می‌نماید که از نظر رفاهی و معیشتی دیگران را پشت‌سر گذاشته‌اند؛ اما شکست دولت‏ها در تحقق انتظارات مردم در اجرای اصول دموکراسی و رعایت حقوق شهروندی براساس آزادی‌های برحق مدنی مسجل است و نتیجه‌اش را می‌توان در شکل‌گیری بهار عربی دید که سرکوب‏هایی را در پی داشت. برای پیشنهادها و تبلیغات در پادکست فارسی با ما در ارتباط باشید: [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

More from کتابخوانی

Apr 26, 2026

هابرماس علیه هابرماس اواخر سال گذشته هم‌زمان با درگذشت یورگن هابرماس گفت‌وگویی با حسین مصباحیان درباره اندیشه‌های این متفکر آلمانی انجام دادیم. هابرماس از نسل دوم متفکران مکتب فرانکفورت است که بعدها تلاش کرد با نگاهی انتقادی به بنیان‌گذاران این مکتب، تئودورآدورنو و ماکس هورکهایمر از آنان فاصله بگیرد. مصباحیان باور دارد از دو منظر ایده‌ها و رویکردها می‌توان اندیشه‌های یک متفکر را ارزیابی کرد. آنچه برای او بیشتر اهمیت دارد رویکردهای یک متفکر و اندیشه‌هایی است که قابلیت تحقق اجتماعی دارند و قادرند جامعه را تحت تأثیر قرار داده و موجب تغییرات اساسی شوند. مصباحیان با این صورت‌بندی سراغ هابرماس می‌رود و با ذکر ایده‌های درخشان این متفکر رویکرد او به مدرنیته، «مدرنیته ناتمام» را نقد می‌کند؛ خاصه بحث مهم «همه‌شمولی» که قرار بوده مانعی جدی بر سر راه «خاص‌گرایی» باشد. بحث‌های حسین مصباحیان درباره متفکری که در دوره اصلاحات به ایران آمد و بسیاری از چهره‌های سیاسی و فکری اصلاح‌طلب تحت تأثیرش بوده‌اند، نکات تازه‌ای در بر دارد. اینکه از هابرماس چه چیزهای می‌توانیم یاد بگیریم و چه چیزهای نباید یاد بگیرم، مروری بر تجربه تاریخی ماست. برای پیشنهادها و تبلیغات در پادکست فارسی با ما در ارتباط باشید: [email protected] omnystudio.com/listener for privacy information.

Apr 18, 2026

گفت‌وگوی احمد غلامی با ضیاء موحد شاعری در مرز شک و یقین

Apr 18, 2026

گفت‌وگوی احمد غلامی با علی میرسپاسی درباره کتاب «چگونه به آبادانی ایران فکر کنیم» علیه تفکر انحطاط و عقب‌ماندگی

Feb 23, 2026

یک کتاب، یک نویسنده: گفت‌وگوی احمد غلامی با سعید مطلبی درباره کتاب «آقای سناریست» راوی حذف‌شدگان خاطراتی از محمدعلی فردین، بهروز وثوقی، ناصر ملک‌مطیعی و ایرج قادری

Jan 8, 2026

صاحب‌نظران در مراسم رونمایی کتاب روایت همایون انتشارات «شرق»، به بررسی دیدگاه‌های محمدعلی همایون‌کاتوزیان درباره مسئله توسعه در ایران پرداختند توسعه به روایت فیلسوف اقتصاد

See all episodes →