Show Notes
"Żaden początek nie może się wydarzyć bez użycia przemocy”; „Wszelkie braterstwo, do jakiego zdolni są ludzie, wyrasta z bratobójstwa”; „Każda stworzona przez ludzi organizacja polityczna ma swe źródło w zbrodni” - tak pisała Hannah Arendt, wybitna myślicielka, filozofka, badaczka polityki, pamięci, zła i przemocy w życiu narodów.
Państwa narodowe, również te, które dziś z dumą wyznają filozofię praw człowieka i obywatela, oparte są na wcześniejszych czystkach etnicznych, na rzeziach - które budowały narodową tożsamość, zbrodniach, często o charakterze ludobójczym. Rozmawiamy o tym w bardzo konkretnym momencie historycznym: W czasie, gdy Izrael - państwo, którego jednym w fundamentów założycielskich jest Holokaust dokonuje zbrodni wojennych, a być może również ludobójstwa na Palestyńczykach.
W czasie, gdy wśród sprawców Holokaustu - Niemców pojawiają się ruchy społeczne i partie polityczne, które próbują dystansować się od winy za zbrodnie dokonane 80 lat temu.
W czasie, kiedy status Polski – jeszcze niedawno wyłącznie ofiary II wojny światowej – coraz częściej podważany jest nie tylko przez innych, ale też przez nas samych. Rozmawiamy wreszcie w trakcie historycznego sporu między Polską i Ukrainą na temat Wołynia, a także ukraińskiego nacjonalizmu i polskiego kolonializmu - jak określają niektórzy politykę Polski na różnych etapach krytycy polskiej historii.
Co to jest kapitał moralny i dlaczego dążenie do jego zachowania i zwiększania stanowi podstawę polityki historycznej każdego kraju. Jak można stracić status bohatera czy ofiary i stać się sprawcą wydarzeń w historii? I wreszcie, jak w tym wszystkim zachować zdrowy rozsądek, który pozwoli sąsiadom i nie tylko żyć w pokoju i akceptacji wzajemnego prawa do rozumienia historii.
Gość: Michał Łuczewski
--------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
More from Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
We Francji, Włoszech, Hiszpanii, Portugalii i Albanii trwają protesty i zamieszki, w których biorą udział głównie młodzi ludzie. W sobotę na ulice francuskich miast wyszło niemal pół miliona osób, protestując przeciwko wysokim kosztom życia oraz niedoinwestowaniu szkół. Zarówno niektórzy demonstranci, jak i policjanci oskarżani są o brutalność. Młodzi podpalali samochody, plądrowali sklepy, zniszczeniu uległ XIX-wieczny ratusz w Limoges. Na kolejny weekend we Francji zapowiadana jest jeszcze większa mobilizacja. Władze rozważają wprowadzenie godziny policyjnej, a prezydent Macron mówi, że od demonstrantów należy oddzielić chuliganów, z którymi państwo rozprawi się surowo. Protesty wybuchły również w Turynie, Bolonii i Mediolanie, gdzie premierka Giorgia Meloni wysłała pół tysiąca żołnierzy. I we Włoszech, i w Hiszpanii młodzi domagają się zamrożenia czynszów i większej dostępności mieszkań. Hiszpanię za miesiąc, a Francję za pół roku czekają wybory – wielu komentatorów twierdzi, że gniew ulicy będzie miał decydujący wpływ na ich wyniki.
W tym odcinku znakomita reżyserka teatralna Katarzyna Kalwat opowie o swoich trzech spektaklach – „Powrocie do Reims”, „Kofman. Podwójne wiązanie” i najnowszym „Pulverkopf”.
W Hamburgu rozpoczyna się proces obywatela Ukrainy oskarżonego o udział w grupie, która we wrześniu 2022 roku wysadziła trzy nitki rurociągu Nord Stream. Niemiecki prokurator oskarża Serhija K. o zbrodnię wojenną dokonaną na zlecenie ukraińskich władz. Włoski obrońca oskarżonego twierdzi, że nie ma bezpośrednich dowodów na winę Serhija K., a Niemcy – jak ujął – „wyłudziły jego ekstradycję” nie informując, że będzie on oskarżony o zbrodnię wojenną. Jak ten proces jest oceniany we Niemczech, jak może wpłynąć na stosunki Niemiec nie tylko z Ukrainą, ale również z Polską?
🔵 Co się dzieje, gdy dziecko zaczyna traktować maszynę jak kogoś bliskiego? Gdy zabawka czy chatbot stają się powiernikami sekretów, odpowiadają na pytania o świat i pomagają zrozumieć emocje? Czy my, dorośli, wiemy, do jakich relacji zapraszamy najmłodszych?
Prezydent Donald Trump ogłosił w niedzielę, że Rosja i Ukraina zawarły porozumienie w sprawie wstrzymania wzajemnych ataków na infrastrukturę energetyczną. Dwa dni wcześniej Trump zapowiedział wstrzymanie sankcji na import przez Rosję oleju napędowego na rynek amerykański i rynki globalne. Na razie mowa jest o trzech transzach w okresie dwóch miesięcy. Prezydent Zełenski ostro skrytykował to porozumienie, wyraził przy tym gotowość do rozejmu w ostrzale infrastruktury energetycznej pod warunkiem, że Rosja przestanie ostrzeliwać Ukrainę. Ukraiński prezydent poinformował też, że Ukraina nie otrzymała od sojuszników ostrzeżeń wywiadowczych przed ostatnimi atakami Rosjan na Kijów. Dlaczego Donald Trump poszedł na ustępstwa wobec Putina, nie dostając nic w zamian? Jak Ukraina radzi sobie z presją wywieraną na nią przez amerykańską administrację? Jak obecny kryzys wpływa na sytuację na froncie?