
Show Notes
در قسمت ۲۸۴ پادکست هفتگی فکتنامه درباره ماجرای شعری صحبت میکنیم که چند ماه قبل به علی خامنهای نسبت داده شد، در بین حامیانش چرخید و اخیرا با رمزگشایی در شبکههای اجتماعی به موضوعی عجیب و جالب تبدیل شد. توصیف رئیس کل بانک مرکزی از میزان افزایش نرخ کالابرگ، آمار وزیر صمت درباره صادرات غیرنفتی و اظهارات وزیر اقتصاد در مورد تاثیر جنگ بر تورم، موضوعات اقتصادی این اپیزود هستند. بررسی ادعاهای مختلف درباره میزان پهپادهای سرنگونشده MQ-9 آمریکا در جنگ، موضوع دیگری است که بررسی کردهایم. در روزهای اخیر ویدیوهای قدیمی متعددی، به اسم شروع اعتراضات جدید در ایران منتشر شده که چند نمونه از آنها را فکتچک کردهایم. تصاویر منتسب به تونل مخفی مجلس، ویدیوی دستکاریشده خواننده لبنانی، ادعای درگیری اسرائیل و ترکیه، پوستر همایش «عقد مستاجر و صاحب ملک» و خبر مسلمان شدن روبرتو کارلوس، فکتچکهای کوتاه این قسمت هستند.
00:01:02 مقدمه 00:03:08 درباره شعر «تلهگذاریشده» منتسب به خامنهای چه میدانیم؟ 00:19:59 بررسی ادعای همتی درباره «عادلانه» بودن افزایش اعتبار کالابرگ 00:25:27 آمار نادرست وزیر صمت از صادرات غیرنفتی در دولت چهاردهم 00:27:32 ادعای نیمهدرست وزیر اقتصاد درباره تاثیر جنگ بر تورم 00:32:56 درباره تعداد پهپادهای منهدمشده MQ-9 آمریکا چه میدانیم؟ 00:38:00 ویدیوی قدیمی منسوب به آتشزدن یک پمپ بنزین در کرمان 00:39:55 تصاویر قدیمی منتسب به اعتراض در بازار تهران 00:41:38 ویدیوی منتسب به اعتراض خیابانی در تهران، قدیمی است 00:42:46 تصاویر نادرست منتسب به ریزش تونل مخفی مجلس 00:44:11 ویدیوی ساختگی خواننده لبنانی با پرچم ایران 00:45:29 ویدیوی قدیمی منتسب به درگیری اسرائیل و ترکیه 00:46:48 پوستر همایش بررسی فقهی عقد موقت مستاجر با صاحبخانه 00:48:54 ادعای نادرست مسلمان شدن روبرتو کارلوس 00:50:51 کامنتها
پادکست فکتنامه را فرهاد و رضا اجرا میکنند که به ترتیب سردبیر و عضو تحریریه سایت فکتنامهاند. گفتوگوهای هفتگی آنان بازتابی از تلاشهای تیم فکتنامه برای درستیسنجی خبرها و نقلقولهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی است. باربد بیات، موسیقی پادکست را ساخته و نادر صمدی تهیهکننده پادکست است. پادکست فکتنامه را میتوانید صبح جمعه هر هفته ساعت هشت صبح به وقت ایران در همه اپلیکیشنهای پادکست دریافت کنید. فهرست فکتچکها و پیوندهایی که در این قسمت به آنها اشاره میکنیم یا در این هفته در سایت فکتنامه منتشر کردهایم: جدول موضوعات پیشنهادی برای تمرین فکتچکینگ فهرست و تعریف نشانهای فکتنامه ویدئوهای آموزشی مکتبخانه لینک سابستک فکتنامه درباره شعر «تلهگذاریشده» منتسب به خامنهای چه میدانیم؟ بررسی ادعای همتی درباره «عادلانه» بودن افزایش اعتبار کالابرگ آمار نادرست وزیر صمت از صادرات غیرنفتی در دولت چهاردهم ادعای نیمهدرست وزیر اقتصاد درباره نقش جنگ در تورم ۸۰ درصدی درباره تعداد پهپادهای منهدمشده MQ-9 آمریکا چه میدانیم؟ ویدیوی قدیمی منسوب به آتش زدن یک پمپ بنزین در کرمان تصاویر منتسب به اعتراض به گرانی دلار در بازار تهران قدیمی است ویدیوی منتسب به اعتراض خیابانی در تهران قدیمی است ویدیوی نادرست منتسب به ریزش تونل مخفی زیرزمینی مجلس ویدیوی ساختگی خواننده لبنانی که پرچم ایران را پرتاب میکند ویدیوی قدیمی منتسب به درگیری اسرائیل و ترکیه پوستر ساختگی همایش بررسی فقهی عقد موقت مستاجر با صاحبخانه ادعای نادرست مسلمان شدن روبرتو کارلوس کانال پادکست «هزارداستان بودجه» در کستباکس
More from فکتنامه | Factnameh
در قسمت ۲۹۲ پادکست هفتگی فکتنامه ابتدا ادعای شاخدار دبیر شورای عالی فضای مجازی درباره موضوع قطع اینترنت در ایران را بررسی میکنیم. صحبتهای عجیب حجت عبدالملکی با موضوع گرانی و عادی بودن اقتصاد ایران، موضوع دیگری است که به آن پرداختهایم. ادعای سازمان مجاهدین درباره عملیاتی در تهران، بهانه انتشار تصاویری در شبکههای اجتماعی شده و ما دو موردشان را بررسی کردهایم. تصاویر پرتکرار و پربازدید منسوب به گوشیهای آیفون در آبهای خلیج فارس، ادعای آزمایش مین هوایی سپاه و عکس منتسب به اسارت نیروهای سپاه به دست آمریکاییها، از دیگر موضوعات این هفته است. ویدیوهایی از برافراشتن پرچمهای فلسطین بر فراز برج پیزا در ایتالیا و برج ایفل در فرانسه و ویدیویی که به شلیک پلیس فرانسه به معترضان نسبت داده شده، از سوژههای این اپیزود هستند.
آیا میدانستید تعداد «دانشگاههای معتبر» در ایران از تعداد کل دانشگاهها در بریتانیا، آلمان، کانادا و بسیاری از کشورهای توسعهیافته بیشتر است؟ آیا میدانستید در بودجه سالانه بیش از ۱۷۵ دانشگاه و مرکز تحقیقاتی ردیف بودجه ثابت دارند؟ آیا میدانستید نسبت بودجه وزارت علوم و دانشگاهها به ازای هر دانشجو، سهونیم برابر بودجه آموزش و پرورش به ازای هر دانشآموز است؟در سیامین قسمت پادکست «هزارداستان بودجه»، با نگاهی انتقادی سراغ دانشگاهها و آموزش عالی در ایران رفتهایم.هزارداستان بودجه در کستباکسپادکست هفتگی فکتنامه در کستباکسهزارداستان بودجه در سایت رادیو فرداقانون بودجه ۱۴۰۵
در قسمت ۲۹۱ پادکست هفتگی فکتنامه ابتدا درباره ماجرای طاعون در روسیه و ادعاهایی که درباره آن مطرح شده، توضیح میدهیم. مصاحبه یک نماینده مجلس درباره اعطای ۱۱۰ هکتار از زمینهای چابهار به افغانستانیها جزو پرواکنشترین موضوعاتی بود که در هفته گذشته بررسی کردیم. دو تصویر از کتابهایی با نقشه «جهان ترک» که در ترکیه به چاپ رسیده، حاشیههایی ایجاد کرده است. در این قسمت توضیح دادهایم که ماجرای این کتابها چیست. واکنش گمراهکننده عباس عراقچی به فهرست تازه هواگردهای آسیبدیده آمریکا، موضوع دیگری است که به آن پرداختهایم. در ادامه این قسمت، درباره عکسهایی توضیح دادهایم که از سقوط بوستر یک موشک پدافندی در منطقهای مسکونی در قشم منتشر شده بود. در روزهای اخیر ادعاهای نادرست متعددی درباره اعتراضات فرانسه به شکل گسترده در ایران منتشر شده و در این اپیزود چندین مورد آن را مرور میکنیم.
در قسمت ۲۹۰ پادکست هفتگی فکتنامه ابتدا به بررسی نامهای میپردازیم که با استناد به آن ادعا شده مجوز کشتار و توزیع گوشت اسب و الاغ و قاطر در ایران صادر شده است. تورم مواد خوراکی در ایران همچنان بحرانی است. در این قسمت توضیح دادهایم که آمارهای رسمی درباره وضعیت شهریور چه میگویند. انتشار اخبار و تصاویر منتسب به توقیف یک شناور زیرآبی بیسرنشین در ایران، موضوع یکی از مقالههایی است که این هفته مرور میکنیم. انتصاب احسان خاندوزی به سمت رئیس کارگروه بررسیهای اقتصادی دفتر رهبر جمهوری اسلامی، دلیلی شد تا کمی درباره دیدگاههای اقتصادی این وزیر سابق اقتصاد صحبت کنیم. ایراناینترنشنال گزارشی درباره یک جاسوس موساد در ایران منتشر کرده، اما برخی درباره فرد مورد اشاره در ایران گزارش برداشت اشتباهی داشتهاند، که درباره آن توضیح میدهیم. بروز اعتراضات در فرانسه و نگرانی از شیوع احتمالی طاعون در روسیه، بهانه انتشار ادعاهای نادرستی شده که چند مورد آن را در این اپیزود مرور خواهیم کرد. ادعاها درباره کشتهشدن دومین خواهر عباس عراقچی، انتساب یک ویدیو به برخوردهای جدید گشت ارشاد و ویدیویی که با ادعای حمله شیمیایی تازه به مدارس تهران منتشر شده، سوژههای فکتچکهای کوتاه این هفتهاند.
در شبکههای اجتماعی و رسانهها مطالب زیادی درباره رویداد «سوپرالنینیو» (النینو) و تاثیر آن در افزایش بارشها و احتمال وقوع سیل و رویدادهای شدید آبوهوایی منتشر میشود.در بیست و نهمین قسمت پادکست هزارداستان بودجه، به بهانه این اخبار، سراغ موضوع «مدیریت بحران» در بودجه رفتیم تا به این سوال پاسخ دهیم که ایران چقدر آماده رویارویی با بحرانهای طبیعی است؟البته پیش از آن، به این مساله هم اشاره کردیم که در میان این همه مساله و بحران، وسط جنگ، تنگه هرمز، محاصره اقتصادی، ممنوعیت پرواز، قیمت دلار و …، حالا چرا سوپرالنینیو؟هزارداستان بودجه در کستباکسپادکست هفتگی فکتنامه در کستباکسهزارداستان بودجه در سایت رادیو فرداقانون بودجه ۱۴۰۵