اپیزود شصت و سوم- ابوریحان بیرونی، خورشید خوارزم

ورزش زنان؛ میدان مبارزه | اپیزود ۱۰۳ داکس ورزش زنان فقط داستان مدال‌ها و رکوردها نیست؛ داستان مبارزه برای حق حضور، انتخاب پوشش، دستمزد برابر و تصمیم‌گیری درباره بدن خودشان است. در این اپیزود، از محدودیت‌های زنان در المپیک باستان تا تبعیض در ورزش حرفه‌ای امروز پیش می‌رویم؛ از قوانین پوشش و باورهای پزشکی درباره بدن زنان می‌گوییم و مبارزه فوتبالیست‌های آمریکایی برای دستمزد برابر را مرور می‌کنیم. در نهایت، به زنان ورزشکار ایرانی و موانعی می‌رسیم که فراتر از زمین مسابقه با آن‌ها روبه‌رو هستند. چه کسی تعیین می‌کند زنان چگونه ورزش کنند و تا کجا پیش بروند؟ 🎧 اپیزود ۱۰۳ داکس

در این اپیزود به سراغ داستان مهاجران ایرانی قفقاز می‌رویم؛ ایرانیانی که از قرن نوزدهم برای کار و زندگی راهی باکو، تفلیس، گنجه، باتومی و دیگر شهرهای قفقاز شدند. بسیاری از آنها سال‌ها آنجا ماندند، خانواده تشکیل دادند و زندگی خود را ساختند. اما انقلاب ۱۹۱۷ روسیه، تغییر قوانین تابعیت و سرکوب‌های دوره استالین، شرایط را تغییر داد. بخشی از ایرانیان از شوروی اخراج شدند و به ایران بازگشتند و برخی، به‌ویژه کسانی که تابعیت شوروی گرفته بودند، به مناطقی مانند قزاقستان تبعید شدند. در ایران هم بازگشت برای همه آسان نبود؛ حکومت به آنها مشکوک بود و گاهی حتی از تخصصشان استفاده نمی‌کرد. داستان نسلی که برای کار رفت، اما روزی مجبور شد برگردد.

در این اپیزود سراغ پادشاهی نروژ می‌رویم؛ از تاریخ پر فراز و نشیب نروژ و استقلالش در ۱۹۰۵ تا شکل‌گیری خاندان سلطنتی امروز. درباره هاوکن هفتم، اولاف پنجم و هارالد پنجم حرف می‌زنیم؛ از جنگ جهانی دوم و نقش سلطنت تا ورزش، زندگی شخصی و سخنرانی معروف هارالد درباره هویت نروژی. در کنار محبوبیت پادشاه، هزینه‌ها، حاشیه‌ها و نقدهای واردشده به خاندان سلطنتی را هم بررسی می‌کنیم. در نهایت می‌پرسیم: چرا در یکی از دموکراتیک‌ترین کشورهای جهان، هنوز بخش بزرگی از مردم از داشتن پادشاه حمایت می‌کنند؟ و آیا می‌توان تجربه نروژ را با ایران مقایسه کرد؟

بعد از نزدیک به شش سال از شروع پادکست داکس، اپیزود صدم منتشر شد!

چرا تنها کشوری که خودش بمب اتمی ساخت، تصمیم گرفت آن را با دست خودش نابود کند؟ در این اپیزود، داستان واقعی و کمتر شنیده‌شده برنامه هسته‌ای آفریقای جنوبی را روایت می‌کنیم؛ از سال‌های آپارتاید، جنگ سرد و ترس از انزوا، تا ساخت مخفیانه شش سلاح هسته‌ای و تصمیم تاریخی برای برچیدن کامل آن‌ها. همچنین به رابطه این کشور با اسرائیل، ماجرای مرموز حادثه «ولا» و نقش آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در راستی‌آزمایی این برنامه می‌پردازیم. روایتی از سیاست، امنیت، بازدارندگی و اینکه چگونه تغییر محاسبات یک حکومت، سرنوشت قدرتمندترین سلاحش را تغییر داد.