Kwanty Kultury podcast

Science Fiction jako laboratorium społeczeństw

Kwanty Kultury podcast

Show Notes

Przyglądam się w tym odcinku wybranym dziełom SF jako narzędziom do badania społeczeństw. Na przykładach Le Guin, Zajdla, Lema, Dicka czy Black Mirror pokazuję, jak SF rozkłada na części to, co na co dzień wydaje się oczywiste: wspólnotę, władzę, język, karę i samą rzeczywistość.⁠https://patronite.pl/kwantykultury⁠⁠ Muzyki użyczył: I Make Limbo (Maciek Zakrzewski) ⁠⁠https://imakelimbo.bandcamp.com/musicWykorzystane Dziękuję osobom patronującym: Marcie J, Natalii , Anicie, Joannie , Magdzie , Uli, Małgosi, Wiktorii, Marcie L, Wiktorii, Marcinowi, Zuz, Wojciechowi, Jacekowi, Annie, Mii,

Bibliografia: Wydziedziczeni – Ursula K. Le Guin Limes Inferior – Janusz A. Zajdel Paradyzja – Janusz A. Zajdel Kongres futurologiczny – Stanisław Lem Przez ciemne zwierciadło – Philip K. Dick Ubik – Philip K. Dick Trzy stygmaty Palmera Eldritcha – Philip K. Dick Piknik na skraju drogi – Arkady i Boris Strugaccy Black Mirror PluribusTeksty i odniesienia teoretyczne:Darko Suvin - koncepcja „poznawczego wyobcowania” Tom Moylan – teoria dystopii krytycznej Samuel Gerald Collins – „Sail On! Sail On!: Anthropology, Science Fiction, and the Enticing Future” Erving Goffman – „The Presentation of Self in Everyday Life” Émile Durkheim – teoria rytuału i solidarności społecznej Michel Foucault – władza rozproszona, „Nadzorować i karać” Pierre Bourdieu – praktyki społeczne, kapitał symboliczny Clifford Geertz – kultura jako system znaczeń

More from Kwanty Kultury podcast

Oct 3, 2026

Czy naprawdę urządzamy dom „po swojemu”? W tym odcinku patrzę na dom antropologicznie: od różnych modeli zamieszkiwania, przez symbolikę progu, stołu i paleniska, po współczesne wyobrażenia „dobrego wnętrza”, przeprowadzki i przedmioty, które niosą pamięć. Interesujące jest to, jak społeczne wzory stają się czymś, co odczuwamy jako bardzo prywatne i własne.Wspieraj mnie na: ⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/kwantykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠ Muzyki użyczył: I Make Limbo (Maciek Zakrzewski) ⁠⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://imakelimbo.bandcamp.com/musicWykorzystane ⁠⁠⁠ Dziękuję moim Patronom:Kasi, Marcie J, Natalii , Joannie , Magdzie , Uli, Małgosi, Wiktorii, Danielowi, Wojciechowi, Wiktorii, Jackowi, Annie, Witoldowi, Elżbiecie, Mai, Tomaszowi, El , Mii, Agnieszce S., Anicie, Jakubowi, Aleksandrze, Agnieszce N, Magdzie, Cezaremu.

Aug 30, 2026

O współczesnych rytuałach przemiany. Od wellness, medytacji i pracy z oddechem po psychodeliki i neoszamańskie retreaty. O tym, jak różne kultury nadają takim praktykom odmienne znaczenia, kiedy zwykłe działania zaczynają się rytualizować i dlaczego współczesne formy duchowości tak często łączą terapię, samorozwój, sacrum, naturę i potrzebę „uzdrawiania” siebie. Wspieraj mnie na: ⁠⁠⁠⁠⁠https://patronite.pl/kwantykultury⁠⁠⁠⁠⁠⁠ Muzyki użyczył: I Make Limbo (Maciek Zakrzewski) ⁠⁠⁠⁠⁠⁠https://imakelimbo.bandcamp.com/musicWykorzystane ⁠⁠⁠ Dziękuję moim Patronom:Kasi, Marcie J, Natalii , Joannie , Magdzie , Uli, Małgosi, Wiktorii, Danielowi, Wojciechowi, Wiktorii, Jackowi, Annie, Witoldowi, Elżbiecie, Mai, Tomaszowi, El , Mii, Agnieszce, Anicie, Jakubowi, Aleksandrze.

Jun 30, 2026

Dlaczego puste korytarze, dworce i poczekalnie potrafią budzić niepokój? W tym odcinku przyglądam się liminalności, czyli temu, co znajduje się pomiędzy jednym porządkiem a drugim. Od progów, rozstajów i granicznych momentów w kulturze typu ludowego po współczesne nie-miejsca, estetykę pustych przestrzeni i doświadczenie życia w przedłużającym się zawieszeniu.

May 29, 2026

Czy sztuka zawsze była sztuką?Dlaczego jedne rzeczy trafiają do muzeów, a inne zostają nazwane kiczem, folklorem albo „twórczością ludową”? Kto ustawił granice między sztuką wysoką i niską. I dlaczego te granice wydają nam się dziś tak naturalne?W tym odcinku patrzymy na sztukę antropologicznie: przez pryzmat gustu, władzy symbolicznej, kolonializmu, instytucji i społecznych klasyfikacji. Od muzeów, przez Bourdieu i kontrkulturę, aż po Biennale i współczesny świat sztuki. Wspieraj mnie na: ⁠⁠⁠https://patronite.pl/kwantykultury⁠⁠⁠⁠ Muzyki użyczył: I Make Limbo (Maciek Zakrzewski) ⁠⁠⁠⁠https://imakelimbo.bandcamp.com/musicWykorzystane ⁠⁠

Apr 29, 2026

Czy gust to naprawdę kwestia indywidualna? Dlaczego coś wydaje się ładne, a coś „totalnie nie w guście”?Czy gustu się uczymy przez doświadczenie, powtarzalność i kontakt z kulturą? Skąd bierze się wyczucie stylu?To próba spojrzenia na gust antropologicznie.

See all episodes →