
Raport - sezon nieogórkowy - Zakopane: miasto pod presją turystyki i zmian
Raport o stanie świata Dariusza RosiakaShow Notes
Nie ma w Polsce drugiego takiego miejsca, bo nie ma też drugich takich gór. Od XIX wieku po czasy współczesne Zakopane jest symbolem odpoczynku i czasu wolnego. W najbardziej oblegane weekendy w mieście i jego okolicach przebywa jednocześnie ponad 200 tysięcy turystów - niemal dziesięć razy więcej niż mieszkańców.
W tym odcinku „Sezonu nieogórkowego” porozmawiamy o Zakopanem nie w kontekście gór, ale jako o mieście. Mieście specyficznym: dla milionów Polaków będącym symbolem urlopowych oczekiwań, dla których spełnienia przeobraziło się tak bardzo, że w wielu sferach stało się nieznośne. Niebotyczne ceny mieszkań. Prawo budowlane, które - jak kiedyś powiedziano - „na Podhalu się nie przyjęło”. Ulice zatkane SUV-ami i kicz Krupówek. A nad tym wszystkim Tatry - wcale nie niezmienne, bo również płacące cenę za masową turystykę.
Oto Zakopane oczami jednego z jego 25 tysięcy stałych mieszkańców, którzy prowadzą tu przecież zwykłe, miejskie życie. Na ile da się tu żyć jak wszędzie indziej? Czy po 1989 roku można było zorganizować to miasto inaczej, a może rozpędzający się kapitalizm i komercja były nie do zatrzymania? Jakie było dawne Zakopane? Opowie o tym Maciej Krupa, współzałożyciel „Tygodnika Podhalańskiego” i prezes Fundacji Zakopiańczycy, która zajmuje się tożsamością Zakopanego i Podtatrza.
Gość: Maciej Krupa
--------------------------------------------- Raport o stanie świata to audycja, która istnieje dzięki naszym Patronom, dołącz się do zbiórki ➡️ https://patronite.pl/DariuszRosiak Subskrybuj newsletter Raportu o stanie świata ➡️ https://dariuszrosiak.substack.com Koszulki i kubki Raportu ➡️ https://patronite-sklep.pl/kolekcja/raport-o-stanie-swiata/ [Autopromocja]
More from Raport o stanie świata Dariusza Rosiaka
Czy Benjamin Netanjahu będzie nadal rządził Izraelem? Rozstrzygnie się to we wtorek, podczas wyborów parlamentarnych, których wynik zadecyduje o czymś znacznie więcej niż losy pojedynczego polityka. Trzy lata po brutalnym ataku Hamasu na Izrael, po izraelskiej wojnie totalnej w Strefie Gazy, życie polityczne i społeczne w tym kraju uległo precedensowej brutalizacji. Teraz jest ostatni moment, by to odwrócić – mówią krytycy Netanjahu. Ale ostatnie sondaże sugerują, że ani prawicowa koalicja pod wodzą premiera, ani opozycja, której przewodzi Gadi Eisenkot, nie uzyska możliwości samodzielnego rządzenia. Co czeka kraj? Czym żyją Izraelczycy? I na czym dokładnie polega wielka zmiana, do której doszło tu po 7 października 2023 roku? „Raport” jest na miejscu: Dariusz Rosiak relacjonuje w tym tygodniu bezpośrednio z Izraela.
We Francji, Włoszech, Hiszpanii, Portugalii i Albanii trwają protesty i zamieszki, w których biorą udział głównie młodzi ludzie. W sobotę na ulice francuskich miast wyszło niemal pół miliona osób, protestując przeciwko wysokim kosztom życia oraz niedoinwestowaniu szkół. Zarówno niektórzy demonstranci, jak i policjanci oskarżani są o brutalność. Młodzi podpalali samochody, plądrowali sklepy, zniszczeniu uległ XIX-wieczny ratusz w Limoges. Na kolejny weekend we Francji zapowiadana jest jeszcze większa mobilizacja. Władze rozważają wprowadzenie godziny policyjnej, a prezydent Macron mówi, że od demonstrantów należy oddzielić chuliganów, z którymi państwo rozprawi się surowo. Protesty wybuchły również w Turynie, Bolonii i Mediolanie, gdzie premierka Giorgia Meloni wysłała pół tysiąca żołnierzy. I we Włoszech, i w Hiszpanii młodzi domagają się zamrożenia czynszów i większej dostępności mieszkań. Hiszpanię za miesiąc, a Francję za pół roku czekają wybory – wielu komentatorów twierdzi, że gniew ulicy będzie miał decydujący wpływ na ich wyniki.
W tym odcinku znakomita reżyserka teatralna Katarzyna Kalwat opowie o swoich trzech spektaklach – „Powrocie do Reims”, „Kofman. Podwójne wiązanie” i najnowszym „Pulverkopf”.
W Hamburgu rozpoczyna się proces obywatela Ukrainy oskarżonego o udział w grupie, która we wrześniu 2022 roku wysadziła trzy nitki rurociągu Nord Stream. Niemiecki prokurator oskarża Serhija K. o zbrodnię wojenną dokonaną na zlecenie ukraińskich władz. Włoski obrońca oskarżonego twierdzi, że nie ma bezpośrednich dowodów na winę Serhija K., a Niemcy – jak ujął – „wyłudziły jego ekstradycję” nie informując, że będzie on oskarżony o zbrodnię wojenną. Jak ten proces jest oceniany we Niemczech, jak może wpłynąć na stosunki Niemiec nie tylko z Ukrainą, ale również z Polską?
🔵 Co się dzieje, gdy dziecko zaczyna traktować maszynę jak kogoś bliskiego? Gdy zabawka czy chatbot stają się powiernikami sekretów, odpowiadają na pytania o świat i pomagają zrozumieć emocje? Czy my, dorośli, wiemy, do jakich relacji zapraszamy najmłodszych?