نزدیک‌تر

یک: نزدیکتر به چاران رانگانات - عصب‌شناس

نزدیک‌تر

Show Notes

چرا چاران رانگانات؟ چون یکی از بزرگ‌ترین پرسش‌های علم، درست در جایی پنهان شده که هر روز با اون زندگی می‌کنیم: ذهن خودمون. چاران رانگانات، عصب‌شناس و پژوهشگر حافظه، سال‌هاست تلاش می‌کنه بفهمه مغز چطور تجربه‌های گذشته رو ذخیره می‌کنه، چطور اونا رو دوباره به یاد میاره و چرا حافظه چیزی بسیار پیچیده‌تر از یه «آرشیو» ساده از گذشته‌س. اما در این قسمت از «نزدیک‌تر» می‌پرسیم وقتی به یاد میاریم، واقعاً چه اتفاقی در مغز می‌افته؟ آیا خاطرات همون‌طور که اتفاق افتاده‌ن در ذهن باقی می‌مونن؟ چرا بعضی لحظه‌ها فراموش می‌شن و بعضیا سال‌ها با ما می‌مونن؟ و اصلاً اگر حافظه دائماً بازسازی می‌شه، چه چیزی از گذشته‌ی ما واقعاً واقعیه؟ این قسمت تلاشیه برای نزدیک‌تر شدن به یکی از عجیب‌ترین چیزهایی که هر انسان با خودش حمل می‌کنه: گذشته‌ای که دیگه وجود نداره، اما هنوز در مغز ما زندگی می‌کنه: به حافظه، به مغز، و به داستانی که ذهن ما هر روز از گذشته می‌سازه. منابع: DR.CHARAN RANGANATH: ''YOUR BRAIN EDITS THE PAST'' - MAİA ECE ERGÖNENÇ MEMORY EXPERT: The #1 Way To IMPROVE Your Memory + Why We Remember | Charan Ranganath, Ph.D - Rich Roll Dr. Charan Ranganath: How to Improve Memory & Focus Using Science Protocols - Hubermanlab Neuroscientist Explains Selective Memory (Charan Ranganath) - Skeptic Dr. Charan Ranganath: The Waterstones Interview Top Brain Scientist: The SHOCKING Connection Between MENTAL HEALTH & MEMORY | Dr. Charan Ranganath - Lewis Howes

-------------------------- برای پخش تبلیغات در پادکست‌های فارسی به ربط‌هاست مراجعه کنید.

Hosted on Rabt. See Rabt.host for more information.

More from نزدیک‌تر

Oct 20, 2026

چرا مایکل لوین؟ خیلیا معتقدن مایکل لوین مهمترین زیست‌شناسِ این قرنه. اون یه آدم واقعا کنجکاو، چند رشته‌ای ولی منسجمه که واقعا میدونه داره چی کار می‌کنه. اگه بهت بگن سلول‌ها فقط با دستورالعمل‌های ژنتیکی کنار هم قرار می‌گیرن تا بدن بسازن، احتمالاً تصویر آشنایی از زیست‌شناسی داری. اما اگه بپرسیم سلول‌ها از کجا می‌فهمن کجا باید چشم بسازن، چطور شکل درست یک اندام رو پیدا می‌کنن و بعد از قطع شدن بخشی از بدن، چطور می‌فهمن چی رو باید دوباره بسازن، ماجرا پیچیده‌تر می‌شه. مایکل لوین، زیست‌شناس دانشگاه تافتس، دنبال جواب همین سؤال‌هاست. اون بررسی می‌کنه که سلول‌ها چطور با استفاده از سیگنال‌های الکتریکی، علاوه بر پیام‌های شیمیایی و ژنتیکی، با هم ارتباط برقرار می‌کنن و در ساختن شکل بدن نقش دارن. پژوهش‌های آزمایشگاهش نشون داده که تغییر این سیگنال‌ها می‌تونه روی رشد جنین، بازسازی بافت‌ها و حتی شکل ساختارهایی که در بدن شکل می‌گیرن اثر بذاره. اما جذابیت کار لوین فقط در بازسازی اندام‌ها نیست؛ اون پرسش بنیادی‌تری رو هم مطرح می‌کنه: چطور مجموعه‌ای از سلول‌ها، که هر کدوم رفتار و اطلاعات خودشون رو دارن، با همکاری هم به یک بدن منسجم تبدیل می‌شن؟ آیا برای فهم موجودات زنده، شناخت ژن‌ها و سلول‌ها کافیه، یا باید بفهمیم این اجزا چطور اطلاعات رو با هم به اشتراک می‌ذارن و برای رسیدن به یک شکل مشخص همکاری می‌کنن؟ در این قسمت از «نزدیک‌تر»، سراغ دانشمندی می‌ریم که مرزهای زیست‌شناسی رو با پرسش‌هایی دربارهٔ شکل، اطلاعات و هوش گسترش می‌ده؛ پرسش‌هایی که ممکنه نگاه ما رو به رشد، ترمیم و حتی تعریف خودِ زندگی تغییر بدن. . تحقیق و متن و اجرا و تدوین از مهرداد نعیمی . منابع: Michael Levin: Hidden Reality of Alien Intelligence & Biological Life | Lex Fridman Podcast Dr. Michael Levin — Reprogramming Bioelectricity - Tim Ferriss Michael Levin - Making the Process-of-Life Flourish in Bio and Beyond (Stewarding the Flame, Ep 1) The Trajectory with Dan Faggella Might we be surrounded with undetected minds? with Michael Levin Inner Cosmos with David Eagleman Bioelectricity, Morphogenesis, and Two-Headed Worms | Michael Levin 632nm When Matter Makes Decisions: Michael Levin on the Intelligence of Form Grow Everything and Michael Levin's Academic Content -------------------------- برای پخش تبلیغات در پادکست‌های فارسی به ربط‌هاست مراجعه کنید.

Oct 12, 2026

کمتر آدمی رو میشه پیدا کرد که مثل گِرگ لوکیانوف درباره مباحث زیادی مثل آزادی بیان، خودسانسوری، گس لایتینگ، کنسل کالچر، خشونت کلامی، فضای مجازی، خطاهای شناختی و سایر موضوعاتِ مرتبط با آزادی بیان کار کرده باشه. بنظرم شنیدن این اپیزود به خصوص برای ما ایرانیا در این روزها واجبه. لوکیانوف از این میگه که چرا دفاع از آزادی بیان خیلی مهمه، حتی وقتی با حرف‌هایی روبه‌رو می‌شیم که ازشون بدمون میاد،. آیا می‌شه از آزادی بیان دفاع کرد، اما هم‌زمان خواست بعضی صداها شنیده نشن؟ آیا میشه آزادی بیان رو فقط برای گروه خودی بخوایم؟ سوشال مدیا به آزادی بیان آسیب زده یا بهترش کرده؟ گِرگ لوکیانوف، وکیل، پژوهشگر حقوق و رئیس بنیاد FIRE، سال‌هاست روی همین پرسش‌ها کار می‌کنه؛ از محدودیت‌های آزادی بیان در دانشگاه‌ها گرفته تا فشارهای اجتماعی و سیاسی برای ساکت کردن مخالفان. اما حرف اصلی اون فقط این نیست که باید به همه اجازه بدیم هر چیزی بگن. مسئله اینه که چه کسی حق داره تعیین کنه کدوم حرف رو می‌شه زد و کدوم حرف نباید گفته بشه؟ چون وقتی قدرتِ ساکت کردن دیگران رو به یک نهاد یا گروه می‌دیم، تضمینی وجود نداره که فردا نوبت خودمون نرسه. در این قسمت از «نزدیک‌تر»، سراغ کسی می‌ریم که آزادی بیان رو نه فقط یک حق فردی، بلکه یکی از شرط‌های اساسیِ جست‌وجوی حقیقت می‌دونه؛ ایده‌ای که درست در لحظه‌های اختلاف و تنش، اهمیتش بیشتر از همیشه می‌شه. . تحقیق و متن و اجرا و تدوین از مهرداد نعیمی

Oct 6, 2026

چرا دانلد هافمن؟ . چون یکی از عجیب‌ترین پرسش‌هایی که می‌شه درباره‌ی جهان مطرح کرد اینه: آیا چیزی که می‌بینیم، واقعاً همون چیزیه که در جهان وجود داره؟ . دانلد هافمن، روان‌شناس شناختی و پژوهشگر علوم ادراکی و بصری، سال‌هاست درباره‌ی رابطه‌ی بین ادراک، آگاهی، بینایی و واقعیت تحقیق می‌کنه. بخش مهمی از کار اون به این پرسش برمی‌گرده که مغز چطور از اطلاعات حسی، تصویری از جهان می‌سازه و آیا این تصویر لزوماً بازتاب دقیقی از واقعیت بیرونی هست یا نه. هافمن یک ایده‌ی بحث‌برانگیزتر هم مطرح می‌کنه: شاید ادراک ما بیشتر از اینکه برای دیدن حقیقت تکامل پیدا کرده باشه، برای بقا و تصمیم‌گیری شکل گرفته باشه. یعنی چیزی که می‌بینیم، ممکنه بیشتر شبیه یک رابط کاربری باشه تا یک پنجره‌ی شفاف به واقعیت. مثل آیکون یک فایل روی کامپیوتر؛ ما روی آیکون کلیک می‌کنیم، اما هیچ‌کس فکر نمی‌کنه واقعاً خودِ فایل داخل اون مربع کوچیک قرار گرفته. اما اگر این ایده درست باشه، سؤال خیلی بزرگ‌تری پیش میاد: پس پشت این رابط کاربری چی وجود داره؟ آیا واقعیت چیزی کاملاً متفاوت از چیزیه که حواس ما به ما نشون می‌دن؟ آیا می‌شه بدون ادراک انسانی درباره‌ی «واقعیت» حرف زد؟ و حتی عجیب‌تر از همه: اگر جهان اون چیزی نیست که می‌بینیم، آگاهی ما دقیقاً کجای این داستان قرار می‌گیره؟ در «نزدیک‌تر» می‌خوایم هم سراغ بخش علمی و تجربی نظریه‌های هافمن بریم و هم مرز اون‌ها با فلسفه و نظریه‌های بحث‌برانگیز درباره‌ی ماهیت واقعیت رو بررسی کنیم؛ چون بعضی از ایده‌های هافمن بسیار فراتر از چیزی می‌رن که در علوم شناختی معمولاً درباره‌ی ادراک گفته می‌شه و همین موضوع، اون‌ها رو هم جذاب و هم محل بحث می‌کنه. . نزدیک‌تر؛ به دانلد هافمن، به ذهن، و به جهانی که شاید اون‌طور که به نظر می‌رسه نباشه. . تحقیق و متن و اجرا و تدوین از مهرداد نعیمی منابع: Donald Hoffman - Consciousness, Mysteries Beyond Spacetime, and Waking up from the Dream of Life - The Weekend University Everything You See Is a Lie: How Your Consciousness Creates Your Reality! | Dr. Donald Hoffman - Dr. Mayim Bialik What Matters to Me and Why: Donald Hoffman - UCI Media Top Psychologist, Donald Hoffman: Seeing True Reality Would Kill Us! I Can Prove It To You! - The Diary Of A CEO Cognitive Scientist: Our “Reality” Is An Illusion (Here’s The Proof) | Donald Hoffman - Lewis Howes Is Reality Really Real? With Donald Hoffman - StarTalk Why Reality Isn’t What You Think: Donald Hoffman’s Mind-Blowing Science - Amazing Academics How Consciousness Shapes the Universe | Donald Hoffman - Simon Mundie | Awakening Meets Real Life The Greatest Discovery About Reality & the Consciousness Behind It | Donald Hoffman - André Duqum

Sep 27, 2026

چرا لِرا بورودیتسکی؟ چون یکی از عجیب‌ترین چیزهایی که هر روز باهاش زندگی می‌کنیم، چیزی‌یه که معمولاً اصلاً بهش فکر نمی‌کنیم: زبان. لِرا بورودیتسکی، زبان‌شناس و پژوهشگر علوم شناختی، سال‌هاست درباره‌ی رابطه‌ی بین زبان، فکر و ادراک تحقیق می‌کنه؛ اینکه زبانی که باهاش حرف می‌زنیم چطور می‌تونه روی شیوه‌ای که زمان، فضا، رنگ‌ها، اتفاقات و حتی تجربه‌های روزمره‌مون رو درک می‌کنیم تأثیر بذاره. آیا زبانی که باهاش فکر می‌کنیم، روی چیزی که می‌بینیم هم اثر می‌ذاره؟ آیا آدم‌هایی که به زبان‌های متفاوت حرف می‌زنن، واقعاً بعضی جنبه‌های جهان رو متفاوت تجربه می‌کنن؟ آیا زبان فقط ابزاری برای توصیف واقعیته، یا بخشی از ابزاریه که باهاش واقعیت رو دسته‌بندی و درک می‌کنیم؟ و اگر زبان می‌تونه روی حافظه، توجه، زمان، فضا و ادراک ما اثر بذاره، اون‌وقت سؤال بزرگ‌تری شکل می‌گیره: چقدر از چیزی که فکر می‌کنیم «واقعیت»ه، از فیلتر ذهن و زبان خودمون عبور کرده؟ این قسمت از «نزدیک‌تر» درباره‌ی مرز بین زبان و فکره؛ جایی که زبان‌شناسی، علوم شناختی و روان‌شناسی به هم می‌رسن و چیزی که همیشه بدیهی به نظر می‌رسیده، دوباره تبدیل به یک سؤال می‌شه. نزدیک‌تر؛ به لِرا بورودیتسکی، به زبان، و به جهانی که شاید هر کدوم از ما کمی متفاوت می‌بینیم. -------------------------- برای پخش تبلیغات در پادکست‌های فارسی به ربط‌هاست مراجعه کنید.

Sep 23, 2026

چرا ادوارد فرنکل؟ چون بعضی آدم‌ها ریاضیات رو نه مجموعه‌ای از فرمول‌ها و مسئله‌ها، بلکه راهی برای دیدن واقعیت می‌بینن. ادوارد فرنکل، ریاضیدان و استاد دانشگاه برکلی، بخش مهمی از زندگی علمی خودش رو در مرز میان ریاضیات محض و فیزیک کوانتومی گذرونده؛ جایی که شاخه‌هایی مثل هندسه، نظریهٔ اعداد، جبر و فیزیک به شکل عجیبی به یکدیگر متصل می‌شن. محور اصلی پژوهش اون، برنامهٔ لانگلندزه؛ یکی از بلندپروازانه‌ترین چارچوب‌های ریاضیات معاصر برای پیدا کردن ارتباط بین بخش‌هایی از ریاضیات که در نگاه اول هیچ ارتباطی با هم ندارن. اما چیزی که فرنکل رو برای «نزدیک‌تر» جذاب می‌کنه، فقط ریاضیات پیچیده‌ای نیست که روی اون کار می‌کند، اون در کتاب Love and Math، داستان شخصی خودش رو هم روایت می‌کنه: از نوجوانی در اتحاد جماهیر شوروی، علاقه‌مند شدن به ریاضیات، تجربهٔ محدودیت‌های نظام آموزشی اون دوران، رفتن به هاروارد و رسیدن به یکی از مرزهای پیشرفتهٔ ریاضیات. کتاب در واقع تلاشیه برای نشون دادن اینکه پشت نمادها و معادلاتی که برای بسیاری از ما بی‌معنا به نظر می‌رسن، ممکنه ساختاری از زیبایی، نظم و معنا پنهان شده باشه. اما سؤال مهم‌تر اینه: چرا یک انسان عاشق ریاضیات می‌شه؟ چه چیزی باعث می‌شه کسی سال‌ها از زندگی‌اش رو صرف کشف رابطه‌ای کنه که شاید فقط تعداد بسیار کمی از ریاضیدانان جهان بتونن معناش رو درک کنن؟ و وقتی ریاضیات به تو اجازه می‌ده دربارهٔ چیزهایی مثل بی‌نهایت، تقارن، فضا، زمان و ساختار واقعیت فکر کنی، آیا بازم فقط دربارهٔ «عدد و فرمول» صحبت می‌کنیم؟ این قسمت از «نزدیک‌تر» دربارهٔ ریاضیات به‌عنوان یک شیوهٔ دیدن جهانه؛ دربارهٔ مرزی که در اون ریاضی، فیزیک، زیبایی، تخیل و حتی پرسش‌های فلسفی به یکدیگر نزدیک می‌شن. نزدیک‌تر؛ به ادوارد فرنکل، به ریاضیات، و به جهانی که شاید پشت آنچه می‌بینیم پنهان شده باشه. -------------------------- برای پخش تبلیغات در پادکست‌های فارسی به ربط‌هاست مراجعه کنید.

See all episodes →