Powojnie

Ślub i wesele w ZSRR. Miłość w szponach komunizmu. Kiedy wolno było kochać jedynie partię i Stalina

Powojnie

Show Notes

Hej, zbliżają się Walentynki, więc postanowiłem przygotować materiał nietypowy. Wiem – w bloku wschodnim nie obchodzono święta zakochanych. Jednocześnie w Polsce potrafimy sobie jeszcze wyobrazić, jak wyglądały relacje i małżeństwa w czasach stalinizmu. Ale jak wyglądało to w samym Związku Radzieckim – w państwie, w którym najważniejsza była ideologia? W kraju, gdzie należało „kochać” przede wszystkim przywódcę i partię, nawet związki podporządkowano polityce. W pierwszych latach istnienia ZSRR nie było miejsca na tradycyjny ślubny ceremoniał. W początkowym okresie formalne i nieformalne relacje traktowano niemal na równi. Ślub oznaczał wizytę w urzędzie. Bez symboliki, bez oprawy, bez tradycji. Wesela były legalne, ale w realiach gospodarki niedoboru niewielu stać było na większe przyjęcia. Zmiany przyszły dopiero po śmierci Stalina. Urzędy stanu cywilnego, czyli tak zwane ZAGS-y zaczęły nabierać bardziej uroczystego charakteru. Stopniowo wracał ceremoniał przypominający czasy sprzed rewolucji, choć oczywiście w świeckiej formie. Prawdziwą nowością stały się Pałace Ślubów. Pierwszy otwarto w Leningradzie w 1959 roku, rok później – w Moskwie. Zapraszam na odcinek!

More from Powojnie

Oct 23, 2026

Cześć! W najnowszym odcinku serii Powojnie wracam do wydarzeń z początku lat 90. w Stanach Zjednoczonych. Dziś o zamieszkach, które wybuchły w Los Angeles, pamięta się stosunkowo niewiele, szczególnie w Europie. Tymczasem dramatyczne wydarzenia, jakie rozegrały się wówczas w Kalifornii, odcisnęły trwałe piętno na najnowszej historii USA. Do zamieszek w Los Angeles wielokrotnie nawiązywała amerykańska popkultura. Inspirowali się nimi między innymi muzycy Aerosmith i Rage Against the Machine. Wydarzenia te znalazły również swoje odbicie w grach komputerowych, czego najlepszym przykładem jest GTA: San Andreas.Dlaczego w 1992 roku ulice Los Angeles zamieniły się w strefę wojny? Tysiące ludzi wyszły na ulice. Płonęły samochody i budynki, a właściciele sklepów próbowali na własną rękę bronić dobytku. Niektórzy zajmowali pozycje na dachach, uzbrojeni i gotowi otworzyć ogień do napastników. Tymczasem policja całkowicie straciła kontrolę nad sytuacją. Aby powstrzymać narastający chaos, władze Kalifornii zdecydowały o skierowaniu na ulice Gwardii Narodowej. Do akcji wkroczył również Biały Dom. Prezydent George H.W. Bush wysłał do Los Angeles wojsko i zapowiedział zdecydowane działania przeciwko osobom odpowiedzialnym za zaprowadzenie anarchii.Zapraszam do wysłuchania najnowszego odcinka.

Oct 16, 2026

Hej! W najnowszym odcinku serii „Powojnie” postanowiłem przypomnieć postać Jana Pawła II i poszukać odpowiedzi na pytanie: jak nieznany kardynał z Polski stał się jedną z najpotężniejszych postaci swoich czasów? Kiedy w 2005 roku odchodził, nie bez powodu świat na chwilę zamilkł. Przez ponad 26 lat pontyfikatu spotykał się z najważniejszymi przywódcami na globie, a w tym m.in. ZSRR i USA, przełamywał konwenanse i budował fenomen, jakiego Watykan wcześniej nie znał. W tym odcinku zaglądam za kulisy wizyt państwowych, dyplomatycznych rozgrywek i podróży, które uczyniły Jana Pawła II postacią o globalnym znaczeniu. Od slumsów Ameryki Łacińskiej, przez spotkania z gwiazdami sportu i muzyki, aż po kulisy powstania kultowego papamobile.

Oct 9, 2026

Cześć! Zapraszam Was do obejrzenia najnowszego odcinka serii Powojnie. Po zakończeniu II wojny światowej Sowieci rozpoczęli brutalną przebudowę Estonii. Tysiące ludzi deportowano, niszczono dotychczasowe elity, a do kraju sprowadzano dziesiątki tysięcy nowych mieszkańców z innych części ZSRR. Estonia miała już nigdy nie być taka jak wcześniej. Miała stać się integralną częścią Związku Radzieckiego zarówno pod względem politycznym jak i militarnym, społecznym oraz kulturowym. Stalin rozpoczął brutalną sowietyzację republiki, której skutki szybko stały się widoczne. O ile tuż po wojnie Estończycy stanowili około 98% mieszkańców republiki, to zaledwie kilkanaście lat później ich udział spadł do około 75%. Był to efekt nie tylko represji i deportacji, ale przede wszystkim masowego napływu ludności z innych części Związku Radzieckiego. W kolejnych dekadach proces ten trwał. Za rządów Leonida Breżniewa coraz większy nacisk kładziono na tworzenie wspólnej sowieckiej tożsamości, w której szczególną rolę odgrywały język i kultura rosyjska. Estoński był stopniowo wypierany z części życia publicznego, a rusyfikacja stawała się coraz bardziej widoczna.Więcej na ten temat w najnowszym odcinku serii Powojnie.

Oct 2, 2026

Hej! W tym odcinku serii Powojnie opowiadam o wielkiej wojnie Chin z Wietnamem. Pod koniec lat 70. Pekin zdecydował się zaatakować sojusznika ZSRR i pokazać światu, że nie będzie tolerował wrogo nastawionego państwa tuż przy swojej granicy. Wietnam był jednak przeciwnikiem, którego trudno było lekceważyć. W ciągu zaledwie kilkudziesięciu lat Wietnamczycy pokonali dwie zachodnie potęgi. Najpierw Francję, a później Stany Zjednoczone. Następnie przeprowadzili udaną inwazję na Kambodżę. Rządzącym w Hanoi zamarzył się status regionalnego mocarstwa w Azji Południowo-Wschodniej. To nie mogło podobać się Chinom.Dziś zarówno Chińczycy, jak i Wietnamczycy przekonują, że to oni wygrali tę wojnę. Ale jak było naprawdę? Poznajcie tę historię i oceńcie sami.

Sep 25, 2026

Hej! Po zakończeniu II wojny światowej status Szczecina wciąż pozostawał niejasny. W mieście żyły tysiące Niemców liczących na to, że ta część Pomorza wejdzie w skład sowieckiej strefy okupacyjnej Niemiec. Polaków niemal nie było. Tymczasem już w kwietniu 1945 roku pojawiła się tu polska administracja, która próbowała przejąć kontrolę nad miastem. Ale władze Związku Radzieckiego ciągle grały na zwłokę. Sowieci rozkradali niemieckie fabryki, wywozili majątek przez szczeciński port i długo nie chcieli jasno określić, komu ostatecznie przekażą zarząd nad Szczecinem. Jeszcze późną wiosną 1945 roku wiele wskazywało na to, że aglomeracja pozostanie niemiecka. Polskich urzędników kilkakrotnie wyrzucano z miasta. Jak to się stało, że ostatecznie Szczecin stał się polskim miastem? O tym w najnowszym odcinku serii Powojnie.

See all episodes →