Show Notes
Democraten winnen Congres | VS, Iran, Rusland en China raken strategisch verknoopt | Europa bewapent zich Een Democratische overwinning bij de Amerikaanse midterms hoeft de buitenlandpolitiek van Donald Trump maar beperkt te veranderen. Als opperbevelhebber houdt Trump veel ruimte bij conflicten rond Iran, Rusland en Oekraïne. Het Congres kan vooral via de begroting invloed uitoefenen. Daarmee heeft de politieke strijd in Washington direct gevolgen voor de Navo, sancties en Amerikaanse steun aan Europa. Tegelijk verschuift de mondiale machtsbalans verder richting China. Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk analyseren hoe uitgeputte wapenvoorraden, energieprijzen en verdeelde diplomatie verschillende conflicten met elkaar kunnen verbinden. Oorlogen en spanningen in Oekraïne, het Midden-Oosten en Azië dreigen elkaar daardoor steeds sterker te beïnvloeden. Europa reageert met herbewapening en meer technologische autonomie, terwijl Rusland die ontwikkeling als een grotere dreiging kan zien. Zo ontstaat een klassiek veiligheidsdilemma waarin bewapening aan de ene kant nieuwe bewapening aan de andere kant uitlokt. Tegen die achtergrond rijst de vraag welke gebeurtenis historici later als kantelpunt zullen aanwijzen: de Russische invasie van Oekraïne op 24 februari 2022, een toekomstige crisis rond Taiwan, of toch een andere confrontatie. Over de Podcast Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit. Genomineerd voor de Zilveren Reissmicrofoon 2026, winnaar van de Dutch Podcast Awards 2022 in de categorie Nieuws & Politiek. Word lid van B&W Plus op boekestijnendewijk.nl voor de zaterdag-podcast, reclamevrij luisteren, en vele extra's! BINNENKORT WEER IN DE THEATERS! Kijk voor data en kaarten op bnr.nl/theater Reageren? Op X: @ajboekestijn en @robdewijk Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social Mail: [email protected] Over de makers: Arend Jan Boekestijn is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV. Rob de Wijk studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op. Hugo Reitsma studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023). See omnystudio.com/listener for privacy information.
More from Boekestijn en De Wijk
Europa zoekt een stoel | Golfstaten hertekenen de regio | Zelensky erkent Russische veiligheidszorgen Vladimir Poetin probeert nieuwe onderhandelingen over de oorlog in Oekraïne af te dwingen, het liefst zonder Europa aan tafel. Abu Dhabi wordt genoemd als mogelijke locatie. Terwijl de Finse president Alexander Stubb en de Noorse premier Jonas Gahr Støre contact zoeken met het Kremlin, verzet een deel van Europa zich tegen nieuwe gesprekken met Moskou. Tegelijkertijd probeert Brussel alsnog een plek aan de onderhandelingstafel te bemachtigen. De Russische eisen blijven onveranderd hoog: een ander regime in Kyiv en het terugdraaien van de Navo-uitbreiding. De Oekraïense president Volodymyr Zelensky stelt ondertussen dat zijn land er militair beter voor staat dan lange tijd het geval was. Ook diplomatiek verandert zijn toon. Zelensky erkent dat Rusland bij toekomstige veiligheidsafspraken mogelijk garanties nodig heeft. Maar Oekraïne blijft afhankelijk van westerse militaire steun. Vooral het tekort aan Patriot-raketten vormt een groeiend probleem. Nederland belooft extra geld, luchtverdediging en samenwerking met de defensie-industrie, terwijl Europa zoekt naar alternatieve wapensystemen. Ook in het Midden-Oosten verschuiven de machtsverhoudingen. Iran, Saoedi-Arabië, Turkije en Pakistan bespreken in Teheran een nieuwe regionale veiligheidsstructuur waarin de Verenigde Staten een kleinere rol spelen. Qatar werkt aan een diplomatiek stappenplan, terwijl Washington verschillende scenario's onderzoekt voor de omgang met Iran en Rusland. Daarbij spelen mogelijke Amerikaanse aanvallen op Iran na de tussentijdse verkiezingen en onderhandelingen over Russische energie een rol. Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk analyseren hoe de oorlog in Oekraïne, de spanningen rond Iran en de Amerikaanse buitenlandpolitiek samenhangen. Ook Russische sabotage in Roemenië, de politieke spanningen in Israël en de olieplannen van Donald Trump in Venezuela komen aan bod. Steeds meer landen proberen hun eigen veiligheid te organiseren, nu de Amerikaanse rol in de internationale orde verandert. Over de Podcast Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit. Genomineerd voor de Zilveren Reissmicrofoon 2026, winnaar van de Dutch Podcast Awards 2022 in de categorie Nieuws & Politiek. Word lid van B&W Plus op boekestijnendewijk.nl voor de zaterdag-podcast, reclamevrij luisteren, en vele extra's! BINNENKORT WEER IN DE THEATERS! Kijk voor data en kaarten op bnr.nl/theater Reageren? Op X: @ajboekestijn en @robdewijk Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social Mail: [email protected] Over de makers: Arend Jan Boekestijn is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV. Rob de Wijk studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op. Hugo Reitsma studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023). See omnystudio.com/listener for privacy information.
China redt Rusland | Europa verzwakt | Rotterdam als strategische draaideur Europa moet zich voorbereiden op een wereld waarin de Amerikaanse veiligheidsgarantie niet langer vanzelfsprekend is, Rusland de druk opvoert en China de internationale machtsverhoudingen naar zijn hand probeert te zetten. Hoe groot is het risico op een nieuw Europees conflict en is Europa in staat zichzelf militair én technologisch te verdedigen? Trump verschuift in het Russische strategische denken de aandacht van de Verenigde Staten naar Europa. Daarmee neemt het risico toe dat Moskou zijn militaire opstelling nadrukkelijker op Europese Navo-landen richt en het klassieke veiligheidsdilemma opnieuw oplaait: de herbewapening van de ene partij vergroot het gevoel van dreiging bij de andere. Rob de Wijk analyseert hoe troepenopbouw en versterkte verdedigingslinies aan de oostflank het onderlinge wantrouwen aanwakkeren. Onduidelijkheid over toekomstige veiligheidsgaranties voor Oekraïne maakt de situatie nog gevaarlijker. Een grootschalig Europees conflict zou bovendien niet beperkt blijven tot het continent, maar ook de Amerikaanse economie raken en Washington opnieuw bij de oorlog kunnen betrekken. China steunt Rusland in de strijd om een nieuwe wereldorde en streeft naar een verschuiving van de mondiale machtsverhoudingen richting Azië en het mondiale Zuiden. Europa blijft voor Peking een belangrijke afzetmarkt, maar een sterk en strategisch zelfstandig Europa past niet vanzelfsprekend in de Chinese belangen. Rusland fungeert daarbij als strategische partner die westerse aandacht en middelen bindt. Intussen probeert de Europese Unie haar positie te versterken met hogere defensie-uitgaven en economische hervormingen. Naast de militaire dreiging groeit de kwetsbaarheid van Europa op andere fronten. Russische hybride operaties tegen vitale infrastructuur maken duidelijk hoe groot de risico’s zijn, met de Rotterdamse haven als strategisch kwetsbaar punt. Tegelijkertijd waarschuwt Rob de Wijk voor de toenemende invloed van private techbedrijven en figuren als Elon Musk, zeker nu kunstmatige intelligentie steeds belangrijker wordt voor economie en veiligheid. Boekestijn en De Wijk trekken parallellen met de macht van de Amerikaanse robber barons en het corporatisme. Europa moet daarom fors investeren in eigen AI-modellen en technologie om niet afhankelijk te worden van Amerikaanse en Chinese bedrijven. Toch is er ook reden voor vertrouwen: Europa beschikt over belangrijke economische, technologische en strategische troeven, mits het bereid is die daadwerkelijk te benutten. [Samenvatting geschreven door AI en gecontroleerd door mens] Over de Podcast Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit. Genomineerd voor de Zilveren Reissmicrofoon 2026, winnaar van de Dutch Podcast Awards 2022 in de categorie Nieuws & Politiek. Word lid van B&W Plus op boekestijnendewijk.nl voor de zaterdag-podcast, reclamevrij luisteren, en vele extra's! BINNENKORT WEER IN DE THEATERS! Kijk voor data en kaarten op bnr.nl/theater Reageren? Op X: @ajboekestijn en @robdewijk Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social Mail: [email protected] Over de makers: Arend Jan Boekestijn is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV. Rob de Wijk studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op. Hugo Reitsma studeerde rechten en
EU versnelt Oekraïense toetreding | Europese veiligheidsorde | Oekraïense drones
Poetin speelt op tijd | Iran escaleert in de Golf | Canada schuift aan Russische aanvallen treffen niet alleen militaire doelen, maar ook energiecentrales, woonwijken en de hoofdstad Kyiv. Volgens Rob de Wijk past dit in een patroon waarbij het onderscheid tussen militairen en burgers steeds verder vervaagt. Tegelijkertijd weet Oekraïne op sommige fronten terreinwinst te boeken, onder meer rond Koepjansk, dankzij slimme infiltratietactieken. Op de achtergrond groeit de onzekerheid over de afhankelijkheid van Starlink en de vraag hoe Oekraïne zijn militaire communicatie veilig kan stellen als Amerikaanse steun minder vanzelfsprekend wordt. Donald Trump presenteert zich als vredesmakelaar, maar volgens Arend Jan Boekestijn geven zijn voorstellen Rusland vooral meer economische ademruimte. Poetin wijst een tijdelijk staakt-het-vuren af en blijft vasthouden aan een vredesregeling op Russische voorwaarden. Intussen probeert de Navo de steun aan Oekraïne efficiënter te organiseren en waarschuwen de heren voor een groeiende rol van Russische desinformatie en AI-gegenereerde content, die het politieke debat in het Westen en de steun aan Oekraïne kunnen beïnvloeden. Iran voert de druk op in de Perzische Golf met aanvallen op tankers en dreigementen richting Amerikaanse bases, met gevolgen voor de olieprijs en de stabiliteit in de regio. Tegelijk versterken Europese landen hun defensiecapaciteiten, zoekt de EU naar nieuwe vormen van samenwerking met bondgenoten als Canada en ontstaat langzaam een blok van middelgrote mogendheden dat meer strategische zelfstandigheid nastreeft. De politieke spanningen in Frankrijk laten daarnaast zien hoe binnenlandse thema's als immigratie steeds vaker onderdeel worden van een bredere geopolitieke machtsstrijd. [Samenvatting geschreven door AI en gecontroleerd door mens] Over de Podcast Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk gaan onder leiding van Hugo Reitsma op zoek naar de nieuwe wereldorde. Wat betekenen oorlog, machtspolitiek en economische verschuivingen voor Europa en Nederland? In elke aflevering duiken zij in de geopolitieke actualiteit. Genomineerd voor de Zilveren Reissmicrofoon 2026, winnaar van de Dutch Podcast Awards 2022 in de categorie Nieuws & Politiek. Word lid van B&W Plus op boekestijnendewijk.nl voor de zaterdag-podcast, reclamevrij luisteren, en vele extra's! BINNENKORT WEER IN DE THEATERS! Kijk voor data en kaarten op bnr.nl/theater Reageren? Op X: @ajboekestijn en @robdewijk Bluesky: @hugoreitsma.bsky.social Mail: [email protected] Over de makers: Arend Jan Boekestijn is een Nederlands historicus en voormalig politicus. Hij studeerde geschiedenis en politieke wetenschappen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Boekestijn is voormalig Tweede Kamerlid (tot 2009). Sinds 1989 is hij verbonden aan de vakgroep geschiedenis van de Universiteit Utrecht en sinds 2016 lid van commissie Vrede en Veiligheid van AIV. Rob de Wijk studeerde eigentijdse geschiedenis en internationale betrekkingen, promoveerde op kernwapenstrategieën, werd hoogleraar in Leiden en richtte in 2007 het Den Haag Centrum voor Strategische Studies op. Hugo Reitsma studeerde rechten en politicologie. Hij werkte eerder als politiek verslaggever en vanuit verschillende conflictgebieden. Hij is auteur van het boek ‘Boekestijn en De Wijk voorspellen de toekomst’ (november 2023). See omnystudio.com/listener for privacy information.
Trump verzwakt Oekraïne | EU zoekt invloed aan onderhandelingstafel | Machtspolitiek en invloedssferen Donald Trump vergroot de druk op Oekraïne door de Amerikaanse militaire en politieke steun minder vanzelfsprekend te maken. Arend Jan Boekestijn en Rob de Wijk analyseren hoe het wegvallen van Amerikaanse inlichtingen, Starlink-capaciteit en diplomatieke rugdekking de positie van Kyiv aan de onderhandelingstafel verzwakt. Voor Vladimir Poetin is een militaire doorbraak daardoor minder urgent. Zolang de westerse steun afbrokkelt en de verdeeldheid binnen het bondgenootschap toeneemt, verbetert zijn uitgangspositie vanzelf.