اپیزود دویست و چهل و هفتم: داستان 16 آذر 1332

این قسمت از مورخ، در آستانه انتخابات پارلمانی اسرائیل منتشر می‌شود، انتخاباتی که حیات سیاسی بنیامین نتانیاهو، کسی که رکوردار مدت زمان نخست‌وزیری در اسرائیل است، به آن بستگی دارد. ما در این قسمت بررسی کرده‌ایم که نظام پارلمانی اسرائیل چطور کار می‌کند و چه نقطه عطف‌هایی داشته است و اینگونه، به دل یکی از پیچیده‌ترین سیستم‌های سیاسی دنیا رفته‌ایم.

2011 میلادی سالی بود که مردمان معترض به وضعیت اقتصادی در نیویورک آمریکا و قاهره مصر به خیابان‌ها آمدند. هر دو ملت معترض، به وضعیت معشتشان اعتراض داشتند اما در یکی نظام سیاسی سقوط کرد و در یکی، براندازی رخ نداد! چرا؟ چه چیزی این تفاوت را رقم زد؟ و اساساً آیا نسبتی بین بحران‌های اقتصادی و تغییرات سیاسی، از جمله فروپاشی یا انقلاب وجود دارد؟ ما در این قسمت به این سوالات پاسخ داده‌ایم.

وقتی به تاریخ رجوع کنیم، می‌بینیم چه بسیار قدرتمندانی وجود داشته‌اند که افرادی را در کنار خودشان داشته‌اند که از قضای طبیعت، ظاهرشان، صدایشان و حتی رفتارشان با آن‌ها مو نمی‌زده و نتیجه، آن‌ها را به استخدام خود درآوردند تا نقش بدلشان را ایفا کنند. این بدل‌ها در طول تاریخ، چه کارکردی برای قدرتمندان داشته‌اند و کدام قدرتمندان تاریخ از بدل استفاده کرده‌اند؟

ما در این قسمت به یکی از خون‌بارترین وقایع تاریخ معاصرمان خواهیم پرداخت، آن‌چه ارامنه، نسل‌کشی ارمنیان نامش نهاده‌اند و ترکیه‌ای‌ها آن را نسل‌کشی نمی‌دانند. ما از این خواهیم گفت که ارمنی‌ها چه کسانی بودند و در طول جنگ جهانی اول، دولت عثمانی چه بر سرشان آورد و البته به ادعای ارمنستان و ترکیه در باره این واقعه تلخ تاریخی خواهیم پرداخت.

شفیعی کدکنی معتقد است بعد از سعدی، بزرگ‌ترین نثر فارسی از آن اوست، اویی که شاعری زبردست هم بود، استاد بی‌بدیل خطاطی بود و سیاستمداری بود خاکستری، اما نخبه که وقتی به نظر می‌رسید در اوج قدرت است، به دست استبداد محمدشاهی کشته شد. ما در این قسمت از او سخن گفته‌ایم، از سید ابوالقاسم قائم‌مقام فراهانی.