Show Notes
Ta katastrofa zmieniła świat, w którym żyjemy, choć wydarzyła się 271 lat temu i dotknęła niewielkiego kawałka Europy i Afryki. Opowiadamy o wielkim trzęsieniu ziemi, które w 1755 roku zdemolowało Lizbonę, a przy okazji wywołało wielką aferę na najwyższych szczeblach.
Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac 2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv
Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynauka
Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka
A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109
Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!
Przygotowując ten odcinek podcastu, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.researchgate.net/publication/4853462_The_Lisbon_earthquake_and_the_scientific_turn_in_Kant's_philosophy https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-1-4020-8222-1_13 https://link.springer.com/chapter/10.1007/978-3-031-39603-8_5 https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0264370797000197 https://sos.noaa.gov/catalog/datasets/tsunami-historical-series-lisbon-1755/ https://en.wikipedia.org/wiki/1761_Lisbon_earthquake https://www.nature.com/articles/s41561-025-01781-6 https://www.academia.edu/13613056/Source_of_1755_Lisbon_earthquake_and_tsunami_investigated https://www.europeana.eu/en/stories/what-was-the-impact-of-the-great-lisbon-earthquake-in-1755 https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S1040618221005474 https://wyborcza.pl/alehistoria/7,121681,31238006,markiz-pombal-byl-okrutnikiem-i-tyranem-ale-to-on-odbudowal.html https://pl.wikipedia.org/wiki/Poemat_o_zag%C5%82adzie_Lizbony https://en.wikipedia.org/wiki/Parochial_Memories_of_1758 https://en.wikipedia.org/wiki/Gorringe_Ridge https://pl.wikipedia.org/wiki/Pra%C3%A7a_do_Com%C3%A9rcio https://pl.wikipedia.org/wiki/%C5%9Awi%C4%99ta_nakazane https://pl.wikipedia.org/wiki/Pa%C5%82ac_Ribeira https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2005JB003931 https://royalsocietypublishing.org/rstl/article/doi/10.1098/rstl.1759.0057/119685/LV-Conjectures-concerning-the-cause-and https://pl.wikisource.org/wiki/Kandyd
More from Crazy Nauka
Czy kategoryczny zakaz kazirodztwa, obecny w wielu kulturach, ma uzasadnienie biologiczne? Jakie faktyczne szkody wyrządza chów wsobny? Przed Wami pierwsza część naszego minicyklu na temat tabu.
Nie tworzyli ceramiki, chociaż tam, skąd przybyli, była ona dobrze znana. Domy budowali okrągłe - dokładnie takie jak w wielu miejscach świata przed tysiącami lat. W wiosce na wzgórzu żyli przez długie 1500 lat, a potem ją porzucili - bez paniki, z rozmysłem. I dlatego dziś wiemy, jak żyli i Wam o tym opowiadamy w wyjątkowym odcinku, który nagraliśmy - i sfilmowaliśmy - dla Was w terenie, w neolitycznej wiosce Chirokitia na Cyprze.
Opowiadamy o tajemniczej śmierci pracownicy rosyjskiego laboratorium przeciwdżumowego, o której wiadomo, że prowadziła badania nad pałeczką dżumy. Objęciu izolacją i kwarantanną kilkuset osób z jej otoczenia. O rosyjskich oficjalnych deklaracjach, zwyczajowo wiarygodnych: “U nas dżumy niet” i o reakcjach WHO i ECDC. Oraz o tym, gdzie w rosji, poza laboratorium w Irkucku, kryje się dżuma i czy może nam zagrozić.
Na Atlantyku, na którym o tej porze roku zwykle powstaje kilka huraganów, nie narodził się ani jeden. W tym samym czasie wschodni Pacyfik zdominowały aż trzy huragany najwyższej, piątej kategorii. Jednocześnie wielkie fale niszczą oba wybrzeża Ameryki Północnej. O co tu właściwie chodzi?Oraz opowieść o rewolucyjnym sposobie odczytywania zwojów papirusów, które zostały zwęglone podczas wybuchu Wezuwiusza w I n.e., a do ich rozszyfrowania konieczne było stworzenie własnego zwoju i spalenie go w piecu.
Każdy dom ma własny zapach – choć jego mieszkańcy zwykle przestają go zauważać. Skąd bierze się ta charakterystyczna mieszanka? Dlaczego po powrocie z urlopu nagle czujemy tę woń? I co właściwie tworzy ten tak dobrze znany zapach klatki schodowej w starym bloku? Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!