پادکست فارسی داستان های کهن

رساله قشیریه- حکایاتی چند

پادکست فارسی داستان های کهن

Show Notes

این اثر شامل دو فصل و پنجاه‌وچهار باب است. فصل نخست به بیان عقاید صوفیان اختصاص دارد و فصل دوم خلاصه‌ای از همان مباحث است. پس از آن، باب‌هایی به شرح احوال مشایخ صوفیه، اصطلاحات و تعبیرات عرفانی، حالات و مقامات سلوکی، و آداب و اخلاق صوفیان می‌پردازد. رساله قشیریه از مهم‌ترین منابع تصوف اسلامی به شمار می‌آید و در میان آثار بعدی همچون کشف‌المحجوب علی بن عثمان هجویری، تذکرةالاولیاء شیخ عطار و حتی نوشته‌های مولانا بازتاب یافته است. از نظر ترجمه، نخستین بار شاگرد قشیری، ابوعلی حسن بن احمد عثمانی آن را به فارسی برگرداند. نسخه‌ای از این ترجمه مربوط به سال ۶۰۱ هجری در موزه بریتانیا نگهداری می‌شود و نسخه‌ای دیگر به تاریخ ۸۵۹ هجری در کتابخانه ایاصوفیه استانبول موجود است. ترجمه دیگری نیز در کرمان در اواخر قرن ششم هجری انجام گرفته است. به عنوان نمونه‌ای از نثر فارسی این اثر، در باب «اخلاص» آمده است: «ذوالنون مصری می‌گوید سه چیز است علامت اخلاص؛ یکی آنکه مدح و ذمّ عام نزد او یکی باشد، دوم آنکه دیدن اعمال خویش فراموش کند و سوم آنکه در آخرت هیچ عملی از خویش نبیند. ابوعثمان می‌گوید: اخلاص، فراموشی خلق است به دوام نظر به خالق.»در سال‌های اخیر نیز شروح متعددی بر این کتاب نوشته شده است. از جمله، در سال ۱۳۹۳ خورشیدی حسین شهبازی شرحی جامع بر رساله ارائه کرد که شامل توضیح بیش از ۱۵۰ اصطلاح عرفانی، بررسی ۲۰۰ شخصیت صوفی از قرون نخستین، و تحلیل لغات و جملات دشوار کتاب است. نسخه کتاب گویا نوع متن: تلخیص‌شده قالب: روایی راوی: بهروز رضوی ترجمه / اقتباس شنیداری: محمدباقر رضایی منبع: برنامه کتاب شب، رادیو تهران تدوین: مهرنوش محتشمی دبیر سرویس: سارا عشقی‌نیا

Hosted on SHENOTO

More from پادکست فارسی داستان های کهن

Aug 9, 2026

یکی از داستان‌های جالب مثنوی مولانا درباره قدرت «تلقین» است. روزی چند شاگرد که از درس و مکتب خسته شده بودند، تصمیم گرفتند کاری کنند تا استادشان کلاس را تعطیل کند. با هم نقشه‌ای کشیدند. وقتی استاد وارد شد، شاگرد اول با نگرانی گفت: «استاد، حالتان خوب است؟ رنگ صورتتان خیلی پریده.» استاد ابتدا توجهی نکرد. اما کمی بعد شاگرد دوم هم همان حرف را تکرار کرد: «استاد، انگار مریض شده‌اید.» بعد شاگرد سوم و چهارم هم یکی پس از دیگری با نگرانی از حال بد و رنگ پریده استاد گفتند. کم‌کم استاد به شک افتاد. با خودش فکر کرد: «شاید واقعاً بیمارم و خودم خبر ندارم.» هرچه این حرف بیشتر تکرار شد، احساس بیماری در وجودش قوی‌تر شد؛ تا جایی که واقعاً احساس ضعف و ناخوشی کرد. درس را تعطیل کرد و به خانه رفت. وقتی همسرش گفت که هیچ نشانه‌ای از بیماری در او نمی‌بیند، استاد حرف او را قبول نکرد؛ چون ذهنش از قبل تحت تأثیر گفته‌های شاگردان قرار گرفته بود. مولانا با این داستان نشان می‌دهد که ذهن انسان تا چه اندازه می‌تواند تحت تأثیر تکرار حرف دیگران قرار بگیرد. گاهی چیزی که در ابتدا واقعیت ندارد، اگر بارها به ما گفته شود و آن را باور کنیم، می‌تواند روی احساس، رفتار و حتی جسم ما اثر بگذارد. پیام داستان ساده اما عمیق است: هر چیزی که زیاد می‌شنویم، لزوماً حقیقت نیست؛ اما اگر مراقب نباشیم، ممکن است ذهن ما آن را به حقیقت تبدیل کند. Hosted on SHENOTO

Jul 20, 2026

داستانی عاشقانه از دوران عباسیون. عشق خریدنی و فروختنی و دست نیافتنی این اثر دومین ترجمه از کتاب مذکور است که بین سال‌هاى (۶۶۰-۶۵۱ق) انجام شده است. به دلیل آنکه در زمان وزرات «عزالدین بن طاهر زنگى فریومدى» مردم در حمایت و عنایت ایشان از شدت و بلا نجات یافتند و به آسایش و راحتى رسیدند، دستور داده شد تا مجموعه‌اى از نظم و نثر تدوین گردد. این کار به مترجم حواله داده شد که پس از ترجمه به وى اهدا شده است.

Jul 18, 2026

داستان‌هاى عبرت‌آموز تاریخى با موضوع فرج و گشایش، پس از شدت و سختى‌ها، است. هدف نویسنده، ذکر تأثیر رفتار انسانی و اخلاقی قهرمانان داستان‌هایش در رهایی آن‌ها از مشکلات است.

Jun 28, 2026

داستانهای ابوسعید ابولخیر در باب دوم کتاب اسرارالتوحید نقل حکایت از محمدابن میهنی نوه ابوسعید و نویسنده کتاب. نثر مرصل Hosted on SHENOTO

Jun 5, 2026

اپیزود «مرگ پادشاه» | از باب ششم بوستان سعدی

See all episodes →