
Show Notes
کتاب گزیده گزیده اثری است ارزشمند در حوزه آداب و اخلاق صوفیان، نوشته خواجه فقیه و زاهد نامآور، ابونصر طاهر بن محمد خانقاهی. این کتاب از زمره متون اصیل عرفانی و نوشتههای روشنضمیران طریقت است؛ آثاری که بخش مهمی از سنت تربیتی و اخلاقی مشایخ تصوف را در دل خود حفظ کردهاند. نکته شایان توجه آن است که با وجود اهمیت محتوایی، نام این کتاب در مآخذ و فهارس معتبر ادب فارسی ـ چه قدیم و چه جدید ـ کمتر مطرح شده و در نتیجه، برای پژوهشگران امروز اثری «کشفنشده» به شمار میآید. نثر کتاب، ساده اما استوار، و در عین حال سرشار از عبارات خوشساخت و واژگان کهن است؛ همین ویژگیها نشان میدهد که متن از قدمت قابل توجهی برخوردار است و میتواند برای زبانشناسان، سبکشناسان و محققان تاریخ تصوف ارزش مطالعاتی ویژهای داشته باشد. افزون بر این، کتاب گزیده دریایی از نکات تربیتی، اخلاقی، و ظرایف رفتاری صوفیان را گرد آورده و مجموعهای از لغات نادر و ساختارهای زبانی کهن را حفظ کرده که در نوع خود کمنظیر است. این متن نه تنها منبعی معتبر برای شناخت آداب و سنن خانقاهش و روش زندگی اهل سلوک است، بلکه از منظر زبانشناسی تاریخی نیز گنجینهای است که نیازمند تصحیح، تحلیل و پژوهش دقیق است. Hosted on SHENOTO
More from پادکست فارسی داستان های کهن
یکی از داستانهای جالب مثنوی مولانا درباره قدرت «تلقین» است. روزی چند شاگرد که از درس و مکتب خسته شده بودند، تصمیم گرفتند کاری کنند تا استادشان کلاس را تعطیل کند. با هم نقشهای کشیدند. وقتی استاد وارد شد، شاگرد اول با نگرانی گفت: «استاد، حالتان خوب است؟ رنگ صورتتان خیلی پریده.» استاد ابتدا توجهی نکرد. اما کمی بعد شاگرد دوم هم همان حرف را تکرار کرد: «استاد، انگار مریض شدهاید.» بعد شاگرد سوم و چهارم هم یکی پس از دیگری با نگرانی از حال بد و رنگ پریده استاد گفتند. کمکم استاد به شک افتاد. با خودش فکر کرد: «شاید واقعاً بیمارم و خودم خبر ندارم.» هرچه این حرف بیشتر تکرار شد، احساس بیماری در وجودش قویتر شد؛ تا جایی که واقعاً احساس ضعف و ناخوشی کرد. درس را تعطیل کرد و به خانه رفت. وقتی همسرش گفت که هیچ نشانهای از بیماری در او نمیبیند، استاد حرف او را قبول نکرد؛ چون ذهنش از قبل تحت تأثیر گفتههای شاگردان قرار گرفته بود. مولانا با این داستان نشان میدهد که ذهن انسان تا چه اندازه میتواند تحت تأثیر تکرار حرف دیگران قرار بگیرد. گاهی چیزی که در ابتدا واقعیت ندارد، اگر بارها به ما گفته شود و آن را باور کنیم، میتواند روی احساس، رفتار و حتی جسم ما اثر بگذارد. پیام داستان ساده اما عمیق است: هر چیزی که زیاد میشنویم، لزوماً حقیقت نیست؛ اما اگر مراقب نباشیم، ممکن است ذهن ما آن را به حقیقت تبدیل کند. Hosted on SHENOTO
داستانی عاشقانه از دوران عباسیون. عشق خریدنی و فروختنی و دست نیافتنی این اثر دومین ترجمه از کتاب مذکور است که بین سالهاى (۶۶۰-۶۵۱ق) انجام شده است. به دلیل آنکه در زمان وزرات «عزالدین بن طاهر زنگى فریومدى» مردم در حمایت و عنایت ایشان از شدت و بلا نجات یافتند و به آسایش و راحتى رسیدند، دستور داده شد تا مجموعهاى از نظم و نثر تدوین گردد. این کار به مترجم حواله داده شد که پس از ترجمه به وى اهدا شده است.
داستانهاى عبرتآموز تاریخى با موضوع فرج و گشایش، پس از شدت و سختىها، است. هدف نویسنده، ذکر تأثیر رفتار انسانی و اخلاقی قهرمانان داستانهایش در رهایی آنها از مشکلات است.
داستانهای ابوسعید ابولخیر در باب دوم کتاب اسرارالتوحید نقل حکایت از محمدابن میهنی نوه ابوسعید و نویسنده کتاب. نثر مرصل Hosted on SHENOTO