
Show Notes
فرج بعد از شدت | از مجموعه داستانهای کهن در این اپیزود از مجموعهی داستانهای کهن، به سراغ یکی از آثار مهم ادبیات اخلاقی و حکایتپرداز فارسی میرویم؛ کتاب «فرج بعد از شدت»، دومین ترجمهی فارسی از اثر عربی الفرج بعد الشدة تألیف «تنوخی»، که حسین بن اسعد دهستانی در سدهی هفتم هجری آن را به فارسی برگردانده است. این کتاب مجموعهای از داستانهای عبرتآموز تاریخیست که به موضوع رهایی و گشایش پس از سختیها میپردازد. قهرمانان هر حکایت با راستی، صبر و نیککرداری از دشواریها نجات مییابند و نویسنده با نقل این روایتها، بر ارزشهای انسانی و اخلاقی تأکید میکند. ترجمهی دهستانی بین سالهای ۶۵۱ تا ۶۶۰ هجری، در دوران وزارت عزالدین بن طاهر زنگی فریومدی انجام شد؛ زمانی که مردم پس از سختی و بلا به آرامش رسیده بودند. مترجم در کنار ترجمهی متن عربی، حکایتها و اشعار دیگری نیز افزوده و در پایان هر داستان، نتیجه و پیام اخلاقی آن را در بخشی با عنوان «فصل» بیان کرده است. این نسخهی گویای اثر، با صدای بهروز رضوی و فاطمه رکنی و با اقتباس شنیداری محمدرضا گودرزی از کتاب دهستانی تولید شده است. سید هادی موسوینژاد تهیهکننده، محسن حکیم معانی سردبیر و نجات محمدی، فولادی و بیرقی صدابرداران این مجموعهاند. تصحیح و مقابلهی نسخهها را دکتر اسماعیل حاکمی انجام داده است. در این داستانها از بغداد و بصره تا دمشق و بلخ، از قاضیان و خلفا تا مردمان ساده، هر روایت تصویری از عدالت، ایمان، رهایی، و امید پس از تنگی به دست میدهد. منبع: رادیو فرهنگ دستهبندی: متون کهن، ادبیات فارسی کلیدواژهها: خلیفه، بغداد، هارونالرشید، عدالت، بلخ، امویه، مولانا، محمد عوفی، جوامعالحکایات، بورخس، فقر و ثروت Hosted on SHENOTO
More from پادکست فارسی داستان های کهن
یکی از داستانهای جالب مثنوی مولانا درباره قدرت «تلقین» است. روزی چند شاگرد که از درس و مکتب خسته شده بودند، تصمیم گرفتند کاری کنند تا استادشان کلاس را تعطیل کند. با هم نقشهای کشیدند. وقتی استاد وارد شد، شاگرد اول با نگرانی گفت: «استاد، حالتان خوب است؟ رنگ صورتتان خیلی پریده.» استاد ابتدا توجهی نکرد. اما کمی بعد شاگرد دوم هم همان حرف را تکرار کرد: «استاد، انگار مریض شدهاید.» بعد شاگرد سوم و چهارم هم یکی پس از دیگری با نگرانی از حال بد و رنگ پریده استاد گفتند. کمکم استاد به شک افتاد. با خودش فکر کرد: «شاید واقعاً بیمارم و خودم خبر ندارم.» هرچه این حرف بیشتر تکرار شد، احساس بیماری در وجودش قویتر شد؛ تا جایی که واقعاً احساس ضعف و ناخوشی کرد. درس را تعطیل کرد و به خانه رفت. وقتی همسرش گفت که هیچ نشانهای از بیماری در او نمیبیند، استاد حرف او را قبول نکرد؛ چون ذهنش از قبل تحت تأثیر گفتههای شاگردان قرار گرفته بود. مولانا با این داستان نشان میدهد که ذهن انسان تا چه اندازه میتواند تحت تأثیر تکرار حرف دیگران قرار بگیرد. گاهی چیزی که در ابتدا واقعیت ندارد، اگر بارها به ما گفته شود و آن را باور کنیم، میتواند روی احساس، رفتار و حتی جسم ما اثر بگذارد. پیام داستان ساده اما عمیق است: هر چیزی که زیاد میشنویم، لزوماً حقیقت نیست؛ اما اگر مراقب نباشیم، ممکن است ذهن ما آن را به حقیقت تبدیل کند. Hosted on SHENOTO
داستانی عاشقانه از دوران عباسیون. عشق خریدنی و فروختنی و دست نیافتنی این اثر دومین ترجمه از کتاب مذکور است که بین سالهاى (۶۶۰-۶۵۱ق) انجام شده است. به دلیل آنکه در زمان وزرات «عزالدین بن طاهر زنگى فریومدى» مردم در حمایت و عنایت ایشان از شدت و بلا نجات یافتند و به آسایش و راحتى رسیدند، دستور داده شد تا مجموعهاى از نظم و نثر تدوین گردد. این کار به مترجم حواله داده شد که پس از ترجمه به وى اهدا شده است.
داستانهاى عبرتآموز تاریخى با موضوع فرج و گشایش، پس از شدت و سختىها، است. هدف نویسنده، ذکر تأثیر رفتار انسانی و اخلاقی قهرمانان داستانهایش در رهایی آنها از مشکلات است.
داستانهای ابوسعید ابولخیر در باب دوم کتاب اسرارالتوحید نقل حکایت از محمدابن میهنی نوه ابوسعید و نویسنده کتاب. نثر مرصل Hosted on SHENOTO