
Show Notes
بوستان سعدی تأثیر عمیقی بر زبان و سبک فارسی گذاشته است: زبان معیار: سعدی در نظم، همان نقشی را داشت که فردوسی در حماسه و حافظ در غزل. زبان سعدی در بوستان و گلستان تبدیل به معیار فصاحت و بلاغت شد. قرنها نویسندگان و شاعران زبان خود را با سعدی میسنجیدند. واژهسازی و سبک: سعدی با گزینش واژگان روان و جملههای آهنگین، الگویی ماندگار برای نثر و نظم فارسی پدید آورد. بوستان سرشار از ترکیبهای لطیف، مثلهای اخلاقی و ساختارهای زبانی شد که بعدها وارد گفتار و نوشتار مردم شد. اخلاق و حکمت: بوستان در قالب مثنوی و با ده باب (عدالت، احسان، عشق، تواضع، رضا، تربیت، شکر، توبه، مناجات و ختم کتاب) اخلاق اسلامی-ایرانی را در زبانی ساده و شاعرانه بیان میکند. این باعث شد که زبان فارسی به وسیلهی این اثر غنا پیدا کند و رنگ اخلاقی و تربیتی به خود بگیرد. مدارس سنتی (مکتبخانهها): از قرنهای گذشته تا دورهی قاجار، بوستان و گلستان در کنار قرآن، نصابالصبیان، کلیله و دمنه و گلچینهای شعری مثل دیوان حافظ، از متون اصلی آموزش زبان و ادب فارسی بودند. کودکان پس از یادگیری خواندن و نوشتن، بوستان را بهعنوان متن درسی میخواندند تا هم فارسی روان بیاموزند و هم با مفاهیم اخلاقی تربیت شوند. حوزههای علمی: طلاب علوم دینی و ادبی در مدارس سنتی بوستان را بهعنوان نمونهی فصاحت و اخلاق مطالعه میکردند. دورهی جدید: در کتابهای درسی دورهی پهلوی و حتی بعد از انقلاب، بخشهایی از بوستان و گلستان در کتابهای فارسی و تعلیمات اجتماعی گنجانده میشد. امروزه هم در دانشگاههای جهان (در رشتههای شرقشناسی و ادبیات تطبیقی) بخشی از واحدهای درسی مربوط به ادبیات فارسی به سعدی و بهویژه به گلستان و بوستان اختصاص دارد. Hosted on SHENOTO
More from پادکست فارسی داستان های کهن
یکی از داستانهای جالب مثنوی مولانا درباره قدرت «تلقین» است. روزی چند شاگرد که از درس و مکتب خسته شده بودند، تصمیم گرفتند کاری کنند تا استادشان کلاس را تعطیل کند. با هم نقشهای کشیدند. وقتی استاد وارد شد، شاگرد اول با نگرانی گفت: «استاد، حالتان خوب است؟ رنگ صورتتان خیلی پریده.» استاد ابتدا توجهی نکرد. اما کمی بعد شاگرد دوم هم همان حرف را تکرار کرد: «استاد، انگار مریض شدهاید.» بعد شاگرد سوم و چهارم هم یکی پس از دیگری با نگرانی از حال بد و رنگ پریده استاد گفتند. کمکم استاد به شک افتاد. با خودش فکر کرد: «شاید واقعاً بیمارم و خودم خبر ندارم.» هرچه این حرف بیشتر تکرار شد، احساس بیماری در وجودش قویتر شد؛ تا جایی که واقعاً احساس ضعف و ناخوشی کرد. درس را تعطیل کرد و به خانه رفت. وقتی همسرش گفت که هیچ نشانهای از بیماری در او نمیبیند، استاد حرف او را قبول نکرد؛ چون ذهنش از قبل تحت تأثیر گفتههای شاگردان قرار گرفته بود. مولانا با این داستان نشان میدهد که ذهن انسان تا چه اندازه میتواند تحت تأثیر تکرار حرف دیگران قرار بگیرد. گاهی چیزی که در ابتدا واقعیت ندارد، اگر بارها به ما گفته شود و آن را باور کنیم، میتواند روی احساس، رفتار و حتی جسم ما اثر بگذارد. پیام داستان ساده اما عمیق است: هر چیزی که زیاد میشنویم، لزوماً حقیقت نیست؛ اما اگر مراقب نباشیم، ممکن است ذهن ما آن را به حقیقت تبدیل کند. Hosted on SHENOTO
داستانی عاشقانه از دوران عباسیون. عشق خریدنی و فروختنی و دست نیافتنی این اثر دومین ترجمه از کتاب مذکور است که بین سالهاى (۶۶۰-۶۵۱ق) انجام شده است. به دلیل آنکه در زمان وزرات «عزالدین بن طاهر زنگى فریومدى» مردم در حمایت و عنایت ایشان از شدت و بلا نجات یافتند و به آسایش و راحتى رسیدند، دستور داده شد تا مجموعهاى از نظم و نثر تدوین گردد. این کار به مترجم حواله داده شد که پس از ترجمه به وى اهدا شده است.
داستانهاى عبرتآموز تاریخى با موضوع فرج و گشایش، پس از شدت و سختىها، است. هدف نویسنده، ذکر تأثیر رفتار انسانی و اخلاقی قهرمانان داستانهایش در رهایی آنها از مشکلات است.
داستانهای ابوسعید ابولخیر در باب دوم کتاب اسرارالتوحید نقل حکایت از محمدابن میهنی نوه ابوسعید و نویسنده کتاب. نثر مرصل Hosted on SHENOTO