
180. Nauka na czasie: co z huraganami na Atlantyku i dlaczego uczeni palą sztuczne zwoje papirusów?
Crazy NaukaShow Notes
Na Atlantyku, na którym o tej porze roku zwykle powstaje kilka huraganów, nie narodził się ani jeden. W tym samym czasie wschodni Pacyfik zdominowały aż trzy huragany najwyższej, piątej kategorii. Jednocześnie wielkie fale niszczą oba wybrzeża Ameryki Północnej. O co tu właściwie chodzi?Oraz opowieść o rewolucyjnym sposobie odczytywania zwojów papirusów, które zostały zwęglone podczas wybuchu Wezuwiusza w I n.e., a do ich rozszyfrowania konieczne było stworzenie własnego zwoju i spalenie go w piecu.
Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!
Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”: https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv
Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynauka
Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka
A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109
Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!
Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://www.dw.com/en/el-nino-explained-how-the-weather-pattern-affects-hurricanes-and-tropical-storms/a-79382511 https://www.nhc.noaa.gov/data/tcr/?season=2026&basin=epac https://www.noaa.gov/news/weekend-noreaster-likely-to-bring-damaging-winds-coastal-flooding https://www.latimes.com/california/story/2026-09-28/hurricane-polo-tropical-storm-odalys-send-dangerous-surf-to-southern-california-coast https://edition.cnn.com/climate/el-nino-california-sea-levels-coastal-flooding https://www.ejecentral.com.mx/nuestro-eje/huracan-polo-y-el-efecto-de-el-nino-por-que-el-pacifico-se-intensifica-y-el-atlantico-se-frena https://www.laprensa.hn/honduras/fenomeno-el-nino-frenando-formacion-huracanes-atlantico-KH32069355 https://en.wikipedia.org/wiki/Extratropical_cyclone https://doi.org/10.1371/journal.pone.0353485 https://www.herculaneum.ox.ac.uk/index.php/papyri/ https://www.herculaneum.ox.ac.uk/index.php/the-villa-of-the-papyri/ https://www.nature.com/articles/s41598-023-32623-3 https://www.nature.com/articles/ncomms6895 https://scrollprize.org/
More from Crazy Nauka
Czy kategoryczny zakaz kazirodztwa, obecny w wielu kulturach, ma uzasadnienie biologiczne? Jakie faktyczne szkody wyrządza chów wsobny? Przed Wami pierwsza część naszego minicyklu na temat tabu.
Nie tworzyli ceramiki, chociaż tam, skąd przybyli, była ona dobrze znana. Domy budowali okrągłe - dokładnie takie jak w wielu miejscach świata przed tysiącami lat. W wiosce na wzgórzu żyli przez długie 1500 lat, a potem ją porzucili - bez paniki, z rozmysłem. I dlatego dziś wiemy, jak żyli i Wam o tym opowiadamy w wyjątkowym odcinku, który nagraliśmy - i sfilmowaliśmy - dla Was w terenie, w neolitycznej wiosce Chirokitia na Cyprze.
Opowiadamy o tajemniczej śmierci pracownicy rosyjskiego laboratorium przeciwdżumowego, o której wiadomo, że prowadziła badania nad pałeczką dżumy. Objęciu izolacją i kwarantanną kilkuset osób z jej otoczenia. O rosyjskich oficjalnych deklaracjach, zwyczajowo wiarygodnych: “U nas dżumy niet” i o reakcjach WHO i ECDC. Oraz o tym, gdzie w rosji, poza laboratorium w Irkucku, kryje się dżuma i czy może nam zagrozić.
Każdy dom ma własny zapach – choć jego mieszkańcy zwykle przestają go zauważać. Skąd bierze się ta charakterystyczna mieszanka? Dlaczego po powrocie z urlopu nagle czujemy tę woń? I co właściwie tworzy ten tak dobrze znany zapach klatki schodowej w starym bloku? Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!
Pisuar dostał w tym roku Ig Nobla z fizyki - za zapobiegający rozpryskom kształt wyprowadzony z równania różniczkowego. Opowiadamy, po co naukowcy zbudowali maszynę do sikania, dlaczego mężczyźni celują w muchy i jak doszło do tego, że w ciągu ostatnich 70 lat aż trzykrotnie wynaleziono “od nowa” pisuar dla kobiet.