Show Notes
(01:32) De foto's kent iedereen. Bevrijdingsdagen, een plein, een joelende menigte en een jonge vrouw op een stoel die kaal wordt geschoren. Het zijn misschien wel de bekendste beelden van de schaduwkant van de bevrijding. Maar wat gebeurde er met die vrouwen nadat de schaar was neergelegd? Duizenden van hen werden opgesloten in kampen voor collaboratieverdachten, en daar begon voor velen pas het echte geweld.
Deze week kwam het onderzoek naar 'Seksueel geweld in de Nederlandse interneringskampen voor collaboratieverdachten 1944-1947' uit. Daarover gaan we in gesprek met Hinke Piersma, historicus en directeur onderzoek bij het NIOD.
(14:18) Trots was Nederland in 2017 toen de twee Chinese reuzenpanda’s, Wu Wen en Xing Ya, in Ouwehands Dierenpark aankwamen. Zij mogen nog tot 2033 in Nederland blijven, maar hun tweejarige pandajong Lang Yue wordt aan het einde van deze maand al teruggestuurd naar China.
Dat Nederland panda’s heeft is geen uniek fenomeen. In dierentuinen over de hele wereld verblijven de schattig ogende bamboe-eters uit China. En dat is het gevolg van doelbewust buitenlands beleid van China: de zogeheten pandadiplomatie. Wat wil China daarmee bereiken?
We vragen het aan Casper Wits, sinoloog en japanoloog aan de Universiteit Leiden.
(25:32) Wat gebeurt er als de overheid besluit dat sommige mensen zo ‘onaangepast’ zijn, dat ze eerst moeten worden opgevoed om in de samenleving te passen? Dat ze zo ‘asociaal’ zijn, dat ze letterlijk moeten 'leren wonen'? In de Utrechtse wijk Ondiep gebeurde dat, net als op veel andere plekken in Nederland, in zogenaamde 'woonscholen', speciale wijken waar zogenaamde 'asocialen' geleerd werd om brave burgers te worden.
Wat betekende dat voor de mensen die daar woonden? En wat betekende het voor de wijk Ondiep? We praten er over met podcastmaker en Argos-collega Hansje van de Beek. Zij dook voor haar podcast Met de beste bedoelingen in het verborgen verleden van Ondiep en stuitte op het verhaal van de woonscholen.
(36:25) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Dore van Duivenbode, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, Lotte Houwink ten Cate en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Wim Berkelaar. Hij bespreekt de film FRANZ, een biografische film over Franz Kafka.
(49:26) In de middeleeuwen, toen de allergrootste Europese steden net meer dan 100.000 inwoners hadden, lag er in het huidige Cambodja, een echte metropool. In de stad Angkor woonden 650.000 mensen. De hele stad besloeg een gebied zo groot als Drenthe. Het was een uitgestrekt stedelijk gebied waar rijstvelden en huizen elkaar afwisselden, met in het midden een indrukwekkende verzameling tempels.
Vanaf zaterdag 17 oktober vindt in het Drents Museum de tentoonstelling Angkor – Het mysterie van Cambodja plaats. Hier zijn meer dan honderd objecten te zien, voor het eerst in Europa, die samen het verhaal van de stad vertellen. Wat is dit verhaal? En wat kunnen wij ervan leren? We praten erover met Irini Biezeveld, curator archeologie bij het Drents Museum
(01:02:59) Theatermaker Giovanni Brand (32) waagt zich aan een remake van de wereldberoemde opera Carmen. Hij voelt zich aangetrokken tot de rol van Carmen, maar ziet ook de schadelijke stereotypering van de Roma en Sinti in de opera terug. Brand, zelf Roma, besluit Carmen te vertolken en spreekt met anderen over de kracht en de valkuilen van de opera. Wat doen we met opera’s als Carmen? Hoe behoud je de schoonheid, zonder achterhaalde ideeën te herhalen?
Een Prospektor-VPRO-productie gemaakt door Laura Stek, onder eindredactie van Eefje Blankevoort & Katinka Baehr, met materiaal uit de NTR-documentaire "Giovanni/Carmen" en muziek van Eddy Steeneken.
More from OVT
(01:38) Twee grote controversiële doodstraf-zaken deze week in de VS. In Tennessee kreeg Christa Pike twee spuiten met dodelijke middelen toegediend, maar kwam ze deze week weer bij bewustzijn. En een paar dagen eerder gaf Trump zijn goedkeuring aan de eerste militaire executie per vuurpeloton sinds 1961.
(01:40) Een portret van de koningin boven het schoolbord. Oranjevlaggetjes op Koninginnedag in Paramaribo, Jakarta en Willemstad. En een koninklijk bezoek dat tot in de puntjes toe werd geregisseerd. Lange tijd waren de Oranjes het bindmiddel van het koloniale rijk overzee. Maar waar de één uitbundig feestvierde en het koningshuis op een voetstuk zette, protesteerde de ander tegen de Oranjes als het gezicht van de overheersers. Op 2 oktober worden de resultaten gepresenteerd van een driejarig onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Universiteit Leiden deed dat onderzoek op initiatief en op kosten van de koning zelf. Het levert vijf boeken op en één daarvan is Schaduwen van de Oranjezon. Hoe werkte de verering van Oranje door in het dagelijks leven van mensen in Indonesië, Suriname en de Caribische eilanden? Het boek is samengesteld door Esther Captain, bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en onderzoeker bij het KITLV in Leiden en Guno Jones, hoogleraar op de Anton de Kom-leerstoel van de Vrije Universiteit Amsterdam. Ze zijn te gast.
(02:39) Na ruim een jaar dreigementen tekenden Trump en de premiers van Groenland en Denemarken deze week een akkoord: Amerika krijgt meer militaire bases en invloed op de defensie van Groenland. Maar het is niet de eerste keer dat Amerika een relatief vrije hand krijgt op Groenland. In 1968 stortte er een Amerikaanse bommenwerper neer met vier kernwapens aan boord; één werd nooit teruggevonden. Wat er daarna gebeurde, bleef lang geheim. Wat leert die geschiedenis ons over die buitenlandse invloed op het eiland? Daarover spreken we Stine Jensen, schrijver van ‘We moeten het over Groenland hebben.’
(01:25) Afgelopen week overleed Alfredo Goeloe na een aanhouding door de politie. Hij was op weg naar huis om medicijnen te halen en had niets gestolen. Toch ging het mis. Het onderzoek naar zijn dood loopt nog en met conclusies moeten we dus voorzichtig zijn. Maar de zaak raakt oude wonden, want de vraag hoe de Nederlandse politie omgaat met mensen met een migratieachtergrond is niet nieuw. Hierover gaan we in gesprek met Jair Schalkwijk, onderzoeker criminologie verbonden aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, en medeoprichter van ‘Controle Alt Delete’, een onafhankelijke organisatie die strijdt tegen etnisch profileren en buitenproportioneel geweld.
(01:41) In de dagen voor D-day legt James Stagg, een ijverige meteoroloog, het af tegen een minder moderne wetenschappelijke concurrent en president Eisenhower. Want is de geplande dag voor D-day wel geschikt, of zal een storm roet in het eten gooien? Dat is waar de nieuwe film Pressure om draait. Maar wie was Stagg, en was hij echt zo belangrijk als de film voorstelt? En hoe zit het met de Ierse Maureen Flavin Sweeney, de vrouw die een beslissende weerwaarneming deed, krijgt zij wel voldoende credits in deze film? We vragen het aan militair historicus Tijmen Dokter.