Show Notes
(02:39) Na ruim een jaar dreigementen tekenden Trump en de premiers van Groenland en Denemarken deze week een akkoord: Amerika krijgt meer militaire bases en invloed op de defensie van Groenland. Maar het is niet de eerste keer dat Amerika een relatief vrije hand krijgt op Groenland. In 1968 stortte er een Amerikaanse bommenwerper neer met vier kernwapens aan boord; één werd nooit teruggevonden. Wat er daarna gebeurde, bleef lang geheim. Wat leert die geschiedenis ons over die buitenlandse invloed op het eiland? Daarover spreken we Stine Jensen, schrijver van ‘We moeten het over Groenland hebben.’
(15:43) Op deze zondagochtend geeft Dominee Gremdaat een onorthodoxe preek over het thema ‘lichaam en geest’. Om onze imperfecte lichamen en dolende zielen wat troost en relativering te bieden.
(22:12) Dit jaar schreef Suzanna Jansen het essay voor de Maand van de Geschiedenis: ‘Project RUST’, over vrouwen die in de jaren vijfitg en zestig in rusthuizen geplaatst werden, vaak tegen hun eigen wil. Ook Suzanna’s eigen moeder kwam er terecht. Welk idee zat erachter? Wie waren de andere vrouwen? En hoe was het om in zo’n rusthuis te verblijven? Suzanna Jansen is te gast.
(31:57) Singer-songwriter Ara Abrahamian kwam in 1993 in de buik van zijn moeder vanuit Armenië naar Nederland. Ze vluchtte voor de oorlog in Nagorno-Karabach. Nu verwerkt hij zijn Armeense roots en de geschiedenis in zijn muziek. Onder andere met de Duduk, een eeuwenoud Armeens blaasinstrument.
(35:45) Ara met Ruins
(40:27) Een kleine vrouw in witte sari, omringd door de allerarmsten van Calcutta. Lang was Moeder Teresa het toonbeeld van katholieke naastenliefde. Ze kreeg de Nobelprijs voor de Vrede en werd heilig verklaard. Maar vanaf de jaren negentig veranderde dat beeld: critici beschuldigden haar ervan lijden te verheerlijken en de armen niet altijd de juiste medische zorg te geven. Nu is er de film Mother, waarin Moeder Teresa opnieuw wordt bekeken: dit keer vooral als een vrouw die zich verzet tegen de dominante mannenwereld. Is dat beeld accuraat? En kunnen we haar begrijpen via de bril van onze eigen tijd? Oud-OVT-presentator en kenner van het katholicisme Jos Palm bekeek de film.
(50:17) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Wim Berkelaar, Dore van Duivenbode, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, Lotte Houwink ten Cate en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Fresco Sam-Sin. Hij bespreekt twee boeken en een tentoonstelling:
- Thinking Hands – Niemeyer, Groningen
- Wrijving - Peter Jan Margry
- Blood, Sweat and Tears - Ruben Verwaal
(1:03:33) Ara met Hin Orer
(1:09:20) Opvliegers, slapeloze nachten en hersenmist. De overgang lijkt een puur biologisch gegeven, maar de geschiedenis van het fenomeen vertelt een ander verhaal. In Wisseljaren laat cultuurhistoricus Rina Knoeff zien hoe veranderlijk onze ideeën over de overgang zijn. Een ontluisterende geschiedenis, die laat zien dat de overgang behalve een biologisch ook een cultureel fenomeen is.
(1:19:08) Het was groot nieuws deze week: Paul Haenen stopt als de stem van Bert en Grover in Sesamstraat. Na het overlijden van de stem van Ernie, Wim T. Schippers, wordt het tijd om het stokje over te dragen, vindt Haenen. Maar wie denkt dat het daarmee stil wordt heeft het mis. Als dominee Gremdaat preekt hij nog steeds met een troostrijke, verbindende boodschap, en Margreet Dolman beleeft haar 50-jarig jubileum én heeft een nieuwe tv-serie. Paul Haenen is te gast over de liefde voor zijn karakters door de jaren heen.
More from OVT
(01:32) De foto's kent iedereen. Bevrijdingsdagen, een plein, een joelende menigte en een jonge vrouw op een stoel die kaal wordt geschoren. Het zijn misschien wel de bekendste beelden van de schaduwkant van de bevrijding. Maar wat gebeurde er met die vrouwen nadat de schaar was neergelegd? Duizenden van hen werden opgesloten in kampen voor collaboratieverdachten, en daar begon voor velen pas het echte geweld.
(01:38) Twee grote controversiële doodstraf-zaken deze week in de VS. In Tennessee kreeg Christa Pike twee spuiten met dodelijke middelen toegediend, maar kwam ze deze week weer bij bewustzijn. En een paar dagen eerder gaf Trump zijn goedkeuring aan de eerste militaire executie per vuurpeloton sinds 1961.
(01:40) Een portret van de koningin boven het schoolbord. Oranjevlaggetjes op Koninginnedag in Paramaribo, Jakarta en Willemstad. En een koninklijk bezoek dat tot in de puntjes toe werd geregisseerd. Lange tijd waren de Oranjes het bindmiddel van het koloniale rijk overzee. Maar waar de één uitbundig feestvierde en het koningshuis op een voetstuk zette, protesteerde de ander tegen de Oranjes als het gezicht van de overheersers. Op 2 oktober worden de resultaten gepresenteerd van een driejarig onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Universiteit Leiden deed dat onderzoek op initiatief en op kosten van de koning zelf. Het levert vijf boeken op en één daarvan is Schaduwen van de Oranjezon. Hoe werkte de verering van Oranje door in het dagelijks leven van mensen in Indonesië, Suriname en de Caribische eilanden? Het boek is samengesteld door Esther Captain, bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en onderzoeker bij het KITLV in Leiden en Guno Jones, hoogleraar op de Anton de Kom-leerstoel van de Vrije Universiteit Amsterdam. Ze zijn te gast.
(01:25) Afgelopen week overleed Alfredo Goeloe na een aanhouding door de politie. Hij was op weg naar huis om medicijnen te halen en had niets gestolen. Toch ging het mis. Het onderzoek naar zijn dood loopt nog en met conclusies moeten we dus voorzichtig zijn. Maar de zaak raakt oude wonden, want de vraag hoe de Nederlandse politie omgaat met mensen met een migratieachtergrond is niet nieuw. Hierover gaan we in gesprek met Jair Schalkwijk, onderzoeker criminologie verbonden aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, en medeoprichter van ‘Controle Alt Delete’, een onafhankelijke organisatie die strijdt tegen etnisch profileren en buitenproportioneel geweld.
(01:41) In de dagen voor D-day legt James Stagg, een ijverige meteoroloog, het af tegen een minder moderne wetenschappelijke concurrent en president Eisenhower. Want is de geplande dag voor D-day wel geschikt, of zal een storm roet in het eten gooien? Dat is waar de nieuwe film Pressure om draait. Maar wie was Stagg, en was hij echt zo belangrijk als de film voorstelt? En hoe zit het met de Ierse Maureen Flavin Sweeney, de vrouw die een beslissende weerwaarneming deed, krijgt zij wel voldoende credits in deze film? We vragen het aan militair historicus Tijmen Dokter.