Show Notes
(01:24) Het is weer examentijd. Deze week zitten meer dan honderdduizend scholieren over hun centraal schriftelijke examen gebogen. Voor vwo-leerlingen met het vak geschiedenis hoort daar een flink blok over China bij. Examentrainer Ellie van Eijk bekeek de stof waarmee ze zich voorbereiden en sloeg alarm: er staan gewoon fouten in. Verkeerde data, fout gespelde plaatsnamen en soms zelfs informatie die ronduit niet klopt. Hoe kan dat? En wat zegt het over de manier waarop wij de Chinese geschiedenis onderwijzen?
Sinoloog, mantsjoeroloog en voormalig docent vakdidactiek in Leiden Fresco Sam-Sin vertelt meer, samen met koreanist en historicus Van Eijk, die de kwestie op LinkedIn aankaartte.
(19:06) Zeg Texel en je denkt aan schapen. Wie met de boot aankomt, ziet de ansichtkaart vrijwel meteen tot leven komen: witte ooien op groene dijken, lammetjes in de lentezon. Maar de Texelse schapenhouderij staat economisch op omvallen. Er zijn voor het eerst in de geschiedenis minder schapen dan mensen, en de schapenstand blijft maar dalen. Wat blijft er over van het imago van het eiland als de markt de eeuwenoude band tussen Texel en schaap lijkt te gaan breken? We praten erover met schrijver en Texelaar Lodewijk Dros.
(31:16) Van Slavoj Žižek tot Rutger Bregman tot Bart de Wever: de Italiaanse communist Antonio Gramsci wordt gretig aangehaald door politieke denkers. Terwijl hij zijn belangrijkste teksten zo’n 100 jaar geleden in gevangenschap schreef. Is dat omdat zijn tijd, van opkomend fascisme, politiek geweld en autoritaire leiders zo lijkt op de onze? En waarom dweept ook extreemrechts met hem? We vragen het Arthur Weststeijn, filosoof, historicus en intussen ‘s lands grootste Gramsci-kenner. Hij maakte een nieuwe vertaling en schreef een inleiding bij het nieuw verschenen Notities uit de gevangenis van Gramsci.
(43:44) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan Nadia Bouras. Zij bespreekt twee boeken en een tentoonstelling: De bezetting - Sanne Thierens Het boek van de verdwijning - Ibtisam Azem (vert. Djûke Poppinga) Kho Liang Ie – Mid-Century Modernist (https://www.stedelijk.nl/nl/tentoonstellingen/kho-liang-ie) - Stedelijk Museum Amsterdam
(55:47) Het kan op het eerste gezicht misschien een beetje een lugubere oproep lijken: afgelopen week riep genealogieplatform Geneanet mensen op om met Hemelvaart naar een begraafplaats te gaan en daar graven op de foto te zetten. Toch zit er een serieuze boodschap achter. Elk jaar verdwijnen er duizenden grafstenen door verval, ruiming en achterstallig onderhoud, en daarmee gaat ook vaak een tastbaar stuk familiegeschiedenis verloren. Met het initiatief Red onze grafstenen probeert Geneanet dat verlies te beperken. Vrijwilligers leggen grafzerken en gedenktekens vast en uploaden die in een vrij toegankelijke databank. Inmiddels zijn er zo meer dan acht miljoen graven gedocumenteerd door ruim 32.000 mensen wereldwijd. Te gast is Angelo Verbrugge, vrijwilliger bij Geneanet.
(01:01:19) In de voormalig Nederlandse kolonie in Indië liepen veel machtsdynamieken door elkaar heen; de aanwezigheid van de VOC, verschillende geloofsovertuigingen en bijvoorbeeld de aanwezigheid van lokale heersers. Minder bekend is de cruciale rol die seks had in de kolonie. Antropoloog Lizzy van Leeuwen nam seks als uitgangspunt om de wisselwerking tussen de overheersten en overheerser te beschrijven, wat resulteerde in haar nieuwe boek Indehoy! Geschiedenis van seks in Indië, 1602-1942.
(01:15:24) OVT Doc: Uit de pas, Het vrijgevochten leven van danseres Darja Collin (Deel 1) Ze was vrijgevochten, gedreven, getalenteerd en van grote betekenis voor de dans: Darja Collin, de eerste Nederlandse danseres die internationaal doorbrak. Programmamaker Katinka Baehr maakte samen met Arend Hulshof, die het boek Alleen in dans kon zij wonen over haar schreef, een tweedelige documentaire. Over
More from OVT
(01:32) De foto's kent iedereen. Bevrijdingsdagen, een plein, een joelende menigte en een jonge vrouw op een stoel die kaal wordt geschoren. Het zijn misschien wel de bekendste beelden van de schaduwkant van de bevrijding. Maar wat gebeurde er met die vrouwen nadat de schaar was neergelegd? Duizenden van hen werden opgesloten in kampen voor collaboratieverdachten, en daar begon voor velen pas het echte geweld.
(01:38) Twee grote controversiële doodstraf-zaken deze week in de VS. In Tennessee kreeg Christa Pike twee spuiten met dodelijke middelen toegediend, maar kwam ze deze week weer bij bewustzijn. En een paar dagen eerder gaf Trump zijn goedkeuring aan de eerste militaire executie per vuurpeloton sinds 1961.
(01:40) Een portret van de koningin boven het schoolbord. Oranjevlaggetjes op Koninginnedag in Paramaribo, Jakarta en Willemstad. En een koninklijk bezoek dat tot in de puntjes toe werd geregisseerd. Lange tijd waren de Oranjes het bindmiddel van het koloniale rijk overzee. Maar waar de één uitbundig feestvierde en het koningshuis op een voetstuk zette, protesteerde de ander tegen de Oranjes als het gezicht van de overheersers. Op 2 oktober worden de resultaten gepresenteerd van een driejarig onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Universiteit Leiden deed dat onderzoek op initiatief en op kosten van de koning zelf. Het levert vijf boeken op en één daarvan is Schaduwen van de Oranjezon. Hoe werkte de verering van Oranje door in het dagelijks leven van mensen in Indonesië, Suriname en de Caribische eilanden? Het boek is samengesteld door Esther Captain, bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en onderzoeker bij het KITLV in Leiden en Guno Jones, hoogleraar op de Anton de Kom-leerstoel van de Vrije Universiteit Amsterdam. Ze zijn te gast.
(02:39) Na ruim een jaar dreigementen tekenden Trump en de premiers van Groenland en Denemarken deze week een akkoord: Amerika krijgt meer militaire bases en invloed op de defensie van Groenland. Maar het is niet de eerste keer dat Amerika een relatief vrije hand krijgt op Groenland. In 1968 stortte er een Amerikaanse bommenwerper neer met vier kernwapens aan boord; één werd nooit teruggevonden. Wat er daarna gebeurde, bleef lang geheim. Wat leert die geschiedenis ons over die buitenlandse invloed op het eiland? Daarover spreken we Stine Jensen, schrijver van ‘We moeten het over Groenland hebben.’
(01:25) Afgelopen week overleed Alfredo Goeloe na een aanhouding door de politie. Hij was op weg naar huis om medicijnen te halen en had niets gestolen. Toch ging het mis. Het onderzoek naar zijn dood loopt nog en met conclusies moeten we dus voorzichtig zijn. Maar de zaak raakt oude wonden, want de vraag hoe de Nederlandse politie omgaat met mensen met een migratieachtergrond is niet nieuw. Hierover gaan we in gesprek met Jair Schalkwijk, onderzoeker criminologie verbonden aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, en medeoprichter van ‘Controle Alt Delete’, een onafhankelijke organisatie die strijdt tegen etnisch profileren en buitenproportioneel geweld.