Show Notes
(01:15) In vier jaar is het personeelsbestand van Defensie met bijna 20 procent gegroeid. Vooral het aantal reservisten zit in de lift. Hoe verhouden de huidige reservisten zich tot hun historische voorgangers? Te gast is Tijmen Dokter, militair historicus en zelf reservist.
(13:57) Het is misschien wel de bekendste gierigaard uit de literatuurgeschiedenis: de rijke Ebenezer Scrooge uit A Christmas Carol van Dickens, voor het eerst verschenen op 19 december 1843. Te gast is Daný van Dam, universitair docent Engelse literatuur aan de universiteit Leiden.
(24:02) Deze week is de column van Micha Wertheim.
(28:00) Zuidoost-Europa correspondent Frank Elbers over zijn nieuwe boek ‘Proletariaat aan de bal. Voetbal Achter het voormalige IJzeren Gordijn’.
(41:22) Nadia Bouras recenseert twee boeken en tentoonstelling: ‘Perfecte slachtoffers’ - Mohammed el-Kurd (vert. Hanna Vandercammen) ‘Een moderne geschiedenis van de Arabische wereld’ - Roel Meijer ‘Mokum, de biografie van Joods Amsterdam’ - tentoonstelling in de Nieuwe Kerk Amsterdam
(54:00) Uit een scheepswrak in de Waddenzee bij Texel haalden amateurduikers een 17de-eeuwse jurk bovenwater. De oranje gouden jurk was nog bijna volledig intact. Die vondst werd gedaan in het zogeheten Palmhoutwrak, een uitzonderlijk goed bewaard gebleven schip. Deze unieke ontdekking gaf het schip politieke aandacht dat heeft geleid tot meer geld voor opgravingen en onderzoek. Maritiem archeoloog Nicole Schouten en documentairemaker Arnold van Bruggen zijn te gast.
(01:07:00) Op een dag hoorde Olga Majeau over een sprookjesachtig kasteel dat had toebehoord aan haar Hongaarse voorouders. Een kasteel boven op een berg, met twee torens en een toegangspoort. En in dat kasteel bevond zich de grootste schat: een immense Renaissance-collectie met werk van kunstenaars die in wereldmusea hangen: Correggio, Bernini, Tiepolo, Rafaël, Brueghel…
Het kasteel is inmiddels een hotel, maar de kunstcollectie is verdwenen. Waarom is het kasteel niet meer in de familie? En wat is er met de kunstcollectie gebeurd? Valt er nog iets van terug te vinden? Olga’s zoektocht naar antwoorden blijkt al snel een heus true crime verhaal over internationaal kunstrecht, over duistere belangen, en over de perfide trekjes van de kunsthandel.
Luister naar Zeg Paus, waar is m’n kunst? gemaakt door Olga Majeau en Stef Visjager voor AVROTROS en NPO Luister, en werd mede mogelijk gemaakt door het NPO-fonds. Alle zes afleveringen zijn ook te horen bij ons in OVT. Voor meer informatie, foto’s van kunst en kasteel en uitgebreide credits: https://www.avrotros.nl/zegpaus/ (https://www.avrotros.nl/zegpaus/)
Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-21-december-2025 (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-21-december-2025 %20) (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-21-december-2025 %20)
More from OVT
(01:32) De foto's kent iedereen. Bevrijdingsdagen, een plein, een joelende menigte en een jonge vrouw op een stoel die kaal wordt geschoren. Het zijn misschien wel de bekendste beelden van de schaduwkant van de bevrijding. Maar wat gebeurde er met die vrouwen nadat de schaar was neergelegd? Duizenden van hen werden opgesloten in kampen voor collaboratieverdachten, en daar begon voor velen pas het echte geweld.
(01:38) Twee grote controversiële doodstraf-zaken deze week in de VS. In Tennessee kreeg Christa Pike twee spuiten met dodelijke middelen toegediend, maar kwam ze deze week weer bij bewustzijn. En een paar dagen eerder gaf Trump zijn goedkeuring aan de eerste militaire executie per vuurpeloton sinds 1961.
(01:40) Een portret van de koningin boven het schoolbord. Oranjevlaggetjes op Koninginnedag in Paramaribo, Jakarta en Willemstad. En een koninklijk bezoek dat tot in de puntjes toe werd geregisseerd. Lange tijd waren de Oranjes het bindmiddel van het koloniale rijk overzee. Maar waar de één uitbundig feestvierde en het koningshuis op een voetstuk zette, protesteerde de ander tegen de Oranjes als het gezicht van de overheersers. Op 2 oktober worden de resultaten gepresenteerd van een driejarig onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Universiteit Leiden deed dat onderzoek op initiatief en op kosten van de koning zelf. Het levert vijf boeken op en één daarvan is Schaduwen van de Oranjezon. Hoe werkte de verering van Oranje door in het dagelijks leven van mensen in Indonesië, Suriname en de Caribische eilanden? Het boek is samengesteld door Esther Captain, bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en onderzoeker bij het KITLV in Leiden en Guno Jones, hoogleraar op de Anton de Kom-leerstoel van de Vrije Universiteit Amsterdam. Ze zijn te gast.
(02:39) Na ruim een jaar dreigementen tekenden Trump en de premiers van Groenland en Denemarken deze week een akkoord: Amerika krijgt meer militaire bases en invloed op de defensie van Groenland. Maar het is niet de eerste keer dat Amerika een relatief vrije hand krijgt op Groenland. In 1968 stortte er een Amerikaanse bommenwerper neer met vier kernwapens aan boord; één werd nooit teruggevonden. Wat er daarna gebeurde, bleef lang geheim. Wat leert die geschiedenis ons over die buitenlandse invloed op het eiland? Daarover spreken we Stine Jensen, schrijver van ‘We moeten het over Groenland hebben.’
(01:25) Afgelopen week overleed Alfredo Goeloe na een aanhouding door de politie. Hij was op weg naar huis om medicijnen te halen en had niets gestolen. Toch ging het mis. Het onderzoek naar zijn dood loopt nog en met conclusies moeten we dus voorzichtig zijn. Maar de zaak raakt oude wonden, want de vraag hoe de Nederlandse politie omgaat met mensen met een migratieachtergrond is niet nieuw. Hierover gaan we in gesprek met Jair Schalkwijk, onderzoeker criminologie verbonden aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, en medeoprichter van ‘Controle Alt Delete’, een onafhankelijke organisatie die strijdt tegen etnisch profileren en buitenproportioneel geweld.