
Show Notes
Jak rodzi się wulkan? Parícutin wyrósł w 1943 roku na polu kukurydzy w Meksyku i w ciągu kilku lat zmienił życie całej okolicy. Ponad 80 lat później nieopodal w podobnym tempie pojawił się wulkan błotny. W odcinku: magma, trzęsienia ziemi, ogniste erupcje i najlepiej udokumentowany cykl życia wulkanu w historii nauki.
Zdjęcie okładkowe: K. Segerstrom, U.S. Geological Survey / PD-USGov-NOAA
Zachęcamy też do posłuchania dwóch cykli naszych podcastów, które tworzymy we współpracy z Polskim Radiem: 1) serii kryminalno-naukowej “Laboratorium zbrodni”:https://open.spotify.com/show/5Sw33l0P1o2vDOErG6VGL2?si=b3068c6d99a34dac
2) serii dociekliwie analizującej “Sekcja teorii spiskowych”: https://www.youtube.com/playlist?list=PLZTuUgCmeGG6cRigivWs3HvsZBIr2ZdRv
Jeśli podobają Wam się nasze podcasty, rozważcie wsparcie nas na Patronite - dzięki Waszym wpłatom będziemy mogli utrzymać cotygodniowy rytm ukazywania się nowych odcinków: https://patronite.pl/crazynauka
Jeśli wolisz jednorazowo postawić nam kawę, to super. Dzięki! 😊 https://buycoffee.to/crazynauka
A tu znajdziecie nasze koszulki 😊 https://kreatorium.com/pl/c/Crazy-Nauka/109
Zapraszamy do posłuchania naszego podcastu!
Przygotowując ten odcinek, korzystaliśmy m.in. z tych źródeł: https://wulkanyswiata.blogspot.com/ https://en.wikipedia.org/wiki/Par%C3%ADcutin https://en.wikipedia.org/wiki/Michoac%C3%A1n%E2%80%93Guanajuato_volcanic_field https://pl.wikipedia.org/wiki/Erupcja_wulkanu https://academic.oup.com/petrology/article/62/4/egaa112/6066217 https://volcanoes.sdsu.edu/Paricutin.html https://siris-sihistory.si.edu/ipac20/ipac.jsp?profile=all&uri=full%3D3100001~%2114845~%210 https://siarchives.si.edu/collections/fbr_item_modsi9654 https://watchers.news/2026/05/27/hydrothermal-venting-at-residential-property-prompts-evacuations-in-el-salitre-michoacan-mexico/ https://www.jornada.com.mx/noticia/2026/05/26/estados/nace-geiser-en-el-patio-de-una-casa-de-el-salitre-michoacan-autoridades-resguardan-zona https://pl.wikipedia.org/wiki/P%C5%82yta_tektoniczna https://www.arcgis.com/apps/webappviewer/index.html?id=d4e5914420a349dc8575ae08601d004f&extent=-22747787.2872%2C-3697983.7041%2C7308475.227%2C10508296.6249%2C102100 https://pl.wikipedia.org/wiki/Subdukcja https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0377027306002046 https://www.geosociety.org/gsa-today/february-2023/new-insights-into-feeder-dike-swarms-in-scoria-cones-and-their-structural https://www.researchgate.net/publication/248795719_Shape_of_the_subducted_Rivera_and_Coco_plates_in_southern_Mexico_Seismic_and_tectonic_implications https://agupubs.onlinelibrary.wiley.com/doi/full/10.1029/2018JB015783 https://www.volcanosatlas.com/volcano/michoacan-guanajuato
More from Crazy Nauka
Czy kategoryczny zakaz kazirodztwa, obecny w wielu kulturach, ma uzasadnienie biologiczne? Jakie faktyczne szkody wyrządza chów wsobny? Przed Wami pierwsza część naszego minicyklu na temat tabu.
Nie tworzyli ceramiki, chociaż tam, skąd przybyli, była ona dobrze znana. Domy budowali okrągłe - dokładnie takie jak w wielu miejscach świata przed tysiącami lat. W wiosce na wzgórzu żyli przez długie 1500 lat, a potem ją porzucili - bez paniki, z rozmysłem. I dlatego dziś wiemy, jak żyli i Wam o tym opowiadamy w wyjątkowym odcinku, który nagraliśmy - i sfilmowaliśmy - dla Was w terenie, w neolitycznej wiosce Chirokitia na Cyprze.
Opowiadamy o tajemniczej śmierci pracownicy rosyjskiego laboratorium przeciwdżumowego, o której wiadomo, że prowadziła badania nad pałeczką dżumy. Objęciu izolacją i kwarantanną kilkuset osób z jej otoczenia. O rosyjskich oficjalnych deklaracjach, zwyczajowo wiarygodnych: “U nas dżumy niet” i o reakcjach WHO i ECDC. Oraz o tym, gdzie w rosji, poza laboratorium w Irkucku, kryje się dżuma i czy może nam zagrozić.
Na Atlantyku, na którym o tej porze roku zwykle powstaje kilka huraganów, nie narodził się ani jeden. W tym samym czasie wschodni Pacyfik zdominowały aż trzy huragany najwyższej, piątej kategorii. Jednocześnie wielkie fale niszczą oba wybrzeża Ameryki Północnej. O co tu właściwie chodzi?Oraz opowieść o rewolucyjnym sposobie odczytywania zwojów papirusów, które zostały zwęglone podczas wybuchu Wezuwiusza w I n.e., a do ich rozszyfrowania konieczne było stworzenie własnego zwoju i spalenie go w piecu.
Każdy dom ma własny zapach – choć jego mieszkańcy zwykle przestają go zauważać. Skąd bierze się ta charakterystyczna mieszanka? Dlaczego po powrocie z urlopu nagle czujemy tę woń? I co właściwie tworzy ten tak dobrze znany zapach klatki schodowej w starym bloku? Przed Wami nowy odcinek Podcastu Crazy Nauka!