Show Notes
(01:43) Washington en het Vaticaan liggen met elkaar in de clinch. In zijn paastoespraak riep de Amerikaanse paus Leo XIV op tot vrede in het Midden-Oosten. Ook zei hij dat God nooit oorlogen zou zegenen. Daarop noemde Trump de paus "vreselijk wat betreft internationale betrekkingen”, en dreigde vicepresident Vance dat de paus "voorzichtig moet zijn.” Als kers op de taart twitterde Trump een afbeelding van zichzelf als Jezus, die hij daarna weer verwijderde. Daarna hervatte het gevecht weer. Is dit nou een unieke clash, of zijn er vergelijkbare voorbeelden uit het verleden waarin de wereldlijke macht de geestelijke macht de les te las? Te gast is oud-OVT-collega en paus-kenner Jos Palm.
(17:49) Het was tijdens de Gouden Eeuw en vogue: in de ontvangsthallen van paleizen en herenhuizen liet je afbeelden welke veldslagen je had gewonnen en met welke werelddelen je contact had. Met als summum de wandschildering rondom de grote trap in Paleis het Loo in Apeldoorn. Op deze muren ontvouwt zich het één na grootste schilderij van Nederland. Het is een bijzonder kleurrijk schouwspel: met papegaaien, Oriëntaalse vergezichten én maar liefst zeven weelderig uitgedoste edellieden uit het Ottomaanse Rijk. Maar hoe zijn deze heren in Apeldoorn beland? Deze vraag hield Museumcurator en kunsthistoricus Hanna Klarenbeek al even bezig, en was de aanleiding voor een nieuwe tentoonstelling in Paleis het Loo. Deze zondag is Hanna te gast om haar bevindingen te delen.
(25:31) Het meisje met het rode haar is vanaf volgende week weer in de bioscoop te zien. De klassieker uit 1981 maakte van Hannie Schaft een nationale held, maar deed ook veel stof opwaaien bij het brede publiek. Regisseur Ben Verbong is te gast om te vertellen over de impact van zijn film. Net als schrijver Sophie Poldermans: zij raakte op de middelbare school al geïnteresseerd in het verhaal van Hannie Schaft en andere verzetsvrouwen, en schreef over haar het boek Desnoods met wapens.
(41:02) Elke week bespreken we historische tips met afwisselend Nadia Bouras, Wim Berkelaar, Bart Funnekotter, Sanne Frequin, en Fresco Sam-Sin. Deze week is de beurt aan gastrecensent Eva Peek. Zij bespreekt twee boeken en een podcast:
De leeuw en de eenhoorn – George Orwell (vert. Thomas Heij) Rusland, Een strijd tegen moderniteit - Alexander Etkind Monster van de maand: Cycloop (https://www.rmo.nl/podcast/verleden-verteld-monster-van-de-maand-cycloop/) - Verleden Verteld
(52:49) In 1976 verscheen een boek dat Amerika deed schrikken. The Hite Report liet onomstotelijk zien: de meeste vrouwen komen niet klaar van penetratie. Er werden miljoenen exemplaren van het boek verkocht en de vrouw erachter, Shere Hite, werd ongevraagd het gezicht van een seksuele revolutie. Maar daarna verdween ze. Rosa Campbell heeft haar verhaal opgeschreven in The Book That Taught the World to Orgasm and Then Disappeared. Waarom moest Shere Hite verdwijnen? En wat zegt het over hoe we met vrouwelijke seksualiteit omgaan, toen en nu? Daarover praten we met historicus Lotte Houwink ten Cate.
(01:07:10) OVT Doc: Gevaarlijke boeken! In de historische bibliotheek van Teylers Museum staan verschillende wetenschappelijke boeken die door de eeuwen heen verboden zijn door de Kerk of de Staat. Maar de laatste jaren worden weer steeds meer boeken verboden – en niet alleen in het Amerika van Donald Trump. Wat zijn de gevolgen van het uitwissen van informatie? En welke boeken liggen onder vuur? De tentoonstelling Gevaarlijke boeken – 500 jaar Wetenschap onder vuur in Teylers Museum gaat over de geschiedenis van censuur in Amerika en Europa. In OVT Doc daarom de documentaire ‘Gevaarlijke boeken!’ die programmamaker Dide Vonk maakte voor het Museum.
Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-19-april-2026 (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-19-april-2026)
More from OVT
(01:32) De foto's kent iedereen. Bevrijdingsdagen, een plein, een joelende menigte en een jonge vrouw op een stoel die kaal wordt geschoren. Het zijn misschien wel de bekendste beelden van de schaduwkant van de bevrijding. Maar wat gebeurde er met die vrouwen nadat de schaar was neergelegd? Duizenden van hen werden opgesloten in kampen voor collaboratieverdachten, en daar begon voor velen pas het echte geweld.
(01:38) Twee grote controversiële doodstraf-zaken deze week in de VS. In Tennessee kreeg Christa Pike twee spuiten met dodelijke middelen toegediend, maar kwam ze deze week weer bij bewustzijn. En een paar dagen eerder gaf Trump zijn goedkeuring aan de eerste militaire executie per vuurpeloton sinds 1961.
(01:40) Een portret van de koningin boven het schoolbord. Oranjevlaggetjes op Koninginnedag in Paramaribo, Jakarta en Willemstad. En een koninklijk bezoek dat tot in de puntjes toe werd geregisseerd. Lange tijd waren de Oranjes het bindmiddel van het koloniale rijk overzee. Maar waar de één uitbundig feestvierde en het koningshuis op een voetstuk zette, protesteerde de ander tegen de Oranjes als het gezicht van de overheersers. Op 2 oktober worden de resultaten gepresenteerd van een driejarig onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Universiteit Leiden deed dat onderzoek op initiatief en op kosten van de koning zelf. Het levert vijf boeken op en één daarvan is Schaduwen van de Oranjezon. Hoe werkte de verering van Oranje door in het dagelijks leven van mensen in Indonesië, Suriname en de Caribische eilanden? Het boek is samengesteld door Esther Captain, bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en onderzoeker bij het KITLV in Leiden en Guno Jones, hoogleraar op de Anton de Kom-leerstoel van de Vrije Universiteit Amsterdam. Ze zijn te gast.
(02:39) Na ruim een jaar dreigementen tekenden Trump en de premiers van Groenland en Denemarken deze week een akkoord: Amerika krijgt meer militaire bases en invloed op de defensie van Groenland. Maar het is niet de eerste keer dat Amerika een relatief vrije hand krijgt op Groenland. In 1968 stortte er een Amerikaanse bommenwerper neer met vier kernwapens aan boord; één werd nooit teruggevonden. Wat er daarna gebeurde, bleef lang geheim. Wat leert die geschiedenis ons over die buitenlandse invloed op het eiland? Daarover spreken we Stine Jensen, schrijver van ‘We moeten het over Groenland hebben.’
(01:25) Afgelopen week overleed Alfredo Goeloe na een aanhouding door de politie. Hij was op weg naar huis om medicijnen te halen en had niets gestolen. Toch ging het mis. Het onderzoek naar zijn dood loopt nog en met conclusies moeten we dus voorzichtig zijn. Maar de zaak raakt oude wonden, want de vraag hoe de Nederlandse politie omgaat met mensen met een migratieachtergrond is niet nieuw. Hierover gaan we in gesprek met Jair Schalkwijk, onderzoeker criminologie verbonden aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, en medeoprichter van ‘Controle Alt Delete’, een onafhankelijke organisatie die strijdt tegen etnisch profileren en buitenproportioneel geweld.