Show Notes
(01:50) Deze Fourth of July vieren de Amerikanen hun 250e jubileum. Of ja, de inwoners van de Verenigde Staten om precies te zijn. Waarom noemen die zichzelf eigenlijk Americans, en geen ‘United-Statians’ of ‘Usonians’? Het antwoord hangt samen met de koloniale geschiedenis van het land, en is weer relevant in een tijd dat de Amerikaanse identiteit in zijn geheel onder druk staat: want wie is in dit Trump-tijdperk een ‘echte Amerikaan’? Met OVT-huis-Amerikaan Christianne Alvarado duiken we in de geschiedenis.
(15:42) Driehonderd jaar geleden werden mensen geroofd uit een dorp aan de kust van Ghana en aan de andere kant van de wereld tot slaaf gemaakt. Toch namen ze iets mee wat niemand hun kon afpakken: hun verhalen, hun goden, de herinnering aan wie ze waren. Schrijver Raoul de Jong is een nakomeling die op zoek ging naar die wortels; een zoektocht die hem bracht naar het Ghanese dorp Kormantse, waar hij werd ontvangen alsof hij werd verwacht. Daarover schreef hij zijn nieuwe boek Kromanti, en daarover gaan wij met hem in gesprek. Op 1 juli spreekt hij tijdens de nationale Keti Koti-herdenking in het Oosterpark.
(32:05) Syfilis is springlevend. In Nederland is het aantal gevallen bijna verdubbeld sinds 2020, en donderdag liet het RIVM weten dat het aantal gevallen vorig jaar weer gestegen is. Maar wat doet syfilis eigenlijk met je? En hoe gingen we in het verleden om met deze ziekte? We praten erover met arts Roel Coutinho.
(44:00) Deze week is recensent Wim Berkelaar te gast. Hij bespreekt twee boeken en een documentaireserie: * Goedvolk en de kop van Jut, de lange nasleep van een dubbele moord - Paul van der Steen * Het Oranjecomplot, de strijd om Nederland in 1799 - Joost Rosendaal * De documentaireserie World War II with Tom Hanks
(59:12) Doe de ogen dicht en bijna iedereen ziet ze meteen voor ogen: Jip en Janneke. Floddertje. De heen-en-weer wolf. Stuk voor stuk iconische figuren, maar horen ze in hetzelfde gebouw als de Nachtwacht? Marian Cousijn, conservator bij het Rijksmuseum en de drijvende kracht achter de onlangs geopende grote Fiep Westendorp Tentoonstelling, vindt van wel.
(01:10:35) Het is een exodus die nauwelijks in de geschiedenisboeken staat. Zestigduizend Nederlanders pakten na de oorlog hun koffers en vertrokken naar een land dat ze nauwelijks kenden. Op zoek naar een beter leven, een leven dat wederopbouwend Nederland niet kon bieden. Terwijl deze 'kaaskoppen' hun plek probeerden te vinden in en om Pretoria, werden zij onderdeel van een systeem om hen heen dat de wereld nog decennialang bezig zou houden: de apartheid. Journalist Marusja Aangeenbrug over Retour Pretoria
(01:22:54) OVT Doc: Uit de pas. Het vrijgevochten leven van danseres Darja Collin (Bonusaflevering) ‘Ik heb mijn danserscarrière aan Darja Collin te danken.’ Dat zei de wereldberoemde choreograaf Hans van Manen kort voor zijn dood tegen Arend Hulshof, de biograaf van Darja Collin. Onlangs zonden we in OVT een tweeluik over Collin. Ze was vrijgevochten, gedreven, getalenteerd en van grote betekenis voor de dans. En ze was de eerste Nederlandse danseres die internationaal doorbrak. Vandaag een korte bonus-aflevering met onder andere Hans van Manen, gemaakt door Katinka Baehr en Arend Hulshof. De biografie die Arend schreef heet ‘Alleen in dans kon zij wonen. Het vrijgevochten leven van Darja Collin.’
Meer info: https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-28-juni-2026 (https://www.vpro.nl/ovt/artikelen/ovt-28-juni-2026)
More from OVT
(01:32) De foto's kent iedereen. Bevrijdingsdagen, een plein, een joelende menigte en een jonge vrouw op een stoel die kaal wordt geschoren. Het zijn misschien wel de bekendste beelden van de schaduwkant van de bevrijding. Maar wat gebeurde er met die vrouwen nadat de schaar was neergelegd? Duizenden van hen werden opgesloten in kampen voor collaboratieverdachten, en daar begon voor velen pas het echte geweld.
(01:38) Twee grote controversiële doodstraf-zaken deze week in de VS. In Tennessee kreeg Christa Pike twee spuiten met dodelijke middelen toegediend, maar kwam ze deze week weer bij bewustzijn. En een paar dagen eerder gaf Trump zijn goedkeuring aan de eerste militaire executie per vuurpeloton sinds 1961.
(01:40) Een portret van de koningin boven het schoolbord. Oranjevlaggetjes op Koninginnedag in Paramaribo, Jakarta en Willemstad. En een koninklijk bezoek dat tot in de puntjes toe werd geregisseerd. Lange tijd waren de Oranjes het bindmiddel van het koloniale rijk overzee. Maar waar de één uitbundig feestvierde en het koningshuis op een voetstuk zette, protesteerde de ander tegen de Oranjes als het gezicht van de overheersers. Op 2 oktober worden de resultaten gepresenteerd van een driejarig onderzoek naar de rol van het Huis Oranje-Nassau in de koloniale geschiedenis. Universiteit Leiden deed dat onderzoek op initiatief en op kosten van de koning zelf. Het levert vijf boeken op en één daarvan is Schaduwen van de Oranjezon. Hoe werkte de verering van Oranje door in het dagelijks leven van mensen in Indonesië, Suriname en de Caribische eilanden? Het boek is samengesteld door Esther Captain, bijzonder hoogleraar aan de Universiteit Utrecht en onderzoeker bij het KITLV in Leiden en Guno Jones, hoogleraar op de Anton de Kom-leerstoel van de Vrije Universiteit Amsterdam. Ze zijn te gast.
(02:39) Na ruim een jaar dreigementen tekenden Trump en de premiers van Groenland en Denemarken deze week een akkoord: Amerika krijgt meer militaire bases en invloed op de defensie van Groenland. Maar het is niet de eerste keer dat Amerika een relatief vrije hand krijgt op Groenland. In 1968 stortte er een Amerikaanse bommenwerper neer met vier kernwapens aan boord; één werd nooit teruggevonden. Wat er daarna gebeurde, bleef lang geheim. Wat leert die geschiedenis ons over die buitenlandse invloed op het eiland? Daarover spreken we Stine Jensen, schrijver van ‘We moeten het over Groenland hebben.’
(01:25) Afgelopen week overleed Alfredo Goeloe na een aanhouding door de politie. Hij was op weg naar huis om medicijnen te halen en had niets gestolen. Toch ging het mis. Het onderzoek naar zijn dood loopt nog en met conclusies moeten we dus voorzichtig zijn. Maar de zaak raakt oude wonden, want de vraag hoe de Nederlandse politie omgaat met mensen met een migratieachtergrond is niet nieuw. Hierover gaan we in gesprek met Jair Schalkwijk, onderzoeker criminologie verbonden aan de Erasmus Universiteit in Rotterdam, en medeoprichter van ‘Controle Alt Delete’, een onafhankelijke organisatie die strijdt tegen etnisch profileren en buitenproportioneel geweld.